سال انتشار: ۱۳۸۲

محل انتشار: سومین کنفرانس منطقه ای تغییر اقلیم

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

احمد عسگری – عضو هیات علمی پژوهشکده هواشناسی
فاطمه رحیم زاده – عضو هیات علمی پژوهشکده هواشناسی

چکیده:

عنصر بارش را می توان یکی از عناصر پیچیده و غیر ترمودیناکی جو دانست که دارای تغییرات زمانی و مکانی قابل ملاحظه ای است. این تغییرات زمانی در مکان های خشک و نیمه خشک از شدت بیشتری برخوردار است. چون بخش اعظم کشور ما هم درمناطق خشک و نیمه خشک دنیا قرار دارد، تغییر در الگوهای بارش مانند تغییر در نوع، میزان و تاریخهای بارش از حساسیت زیادی برخورداربوده و افزایش یاکاهش آن و یا تغییر قابل ملاحظه در رخداد موارد حدی که منجر به بروز سیل یا خشکسالی می شود مسلما م یتواند تاثیر بسزایی در برنامه ریزیهای کلان کشور داشته باشد.
تغییرات دما در دنیا اثرات متفاوتی بر بارش داشته است. به عنوان مثال در اکثرمناطق قاره آسیا افزایش دما در جهت کاهش بارش عمل نموده و این در حالی است که در نیمکره شمالی به طور کلی افزایش دما در جهت افزایش بارش به وقوع پیوسته است.
نکات زیادی در رابطه با کیفیت داده های بارش و قابلیت اطمینان آنها وجود دارد که عدم توجه به آنها منجر به نتیجه گیری های سطحی و گاها نادرست خواهد شد. هدف اصلی در این مقاله بررسی تغییرات و نوسانات بارش و همچنین وجود و نحوه روند و جهش در سری و گاها نادرست خواهد شد. هدف اصلی در این مقاله بررسی تغییرات و نوسانات بارش و همچنین وجود و نحوه روند و جهش در سری های آن در کشور ایران می باشد. رفتارهای کاملا متفاوتی از سری های بارش ایستگاه های سینوپتیک کشور که داده های آنها از اعتبار بالایی برخوردار هستند، مشاهده شده است.
دلایل ناهمگنی سری های بارش ایستگاه های مطلوب بیشتر ناشی از وجود روند و نوسانات زیاد بوده و کمتر متاثر از جهش های ناگهانی (بر خلاف دما) می باشد. علیرغم تصور عمومی، کشور شاهد هر دو روند کاهشی و افزایشی در جمع بارش سالانه ایستگاه های سینوپتیک بوده است. به عنوان مثال مشهد و تهران دارای روند مثبت و بندر انزلی دارای روند منفی در میزان بارش بوده اند. علاوه بر این روندهای فصلی بارش به صورت موازی صورت نگرفته است. در این مقاله ترسیم هائی نیز از همگنی داده های بارش ایستگاه های سینوپتیک، تغییرات کمی و کیفی روند و نسبت روند به میانگین ارائه می شود.