مقاله بررسي آراي کلامي قاضي بيضاوي در تفسير انوار التنزيل و اسرار التاويل که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در بهار ۱۳۸۸ در آينه معرفت از صفحه ۱۲۵ تا ۱۵۵ منتشر شده است.
نام: بررسي آراي کلامي قاضي بيضاوي در تفسير انوار التنزيل و اسرار التاويل
این مقاله دارای ۳۱ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله تفسير بيضاوي
مقاله کلام
مقاله تفسير
مقاله معتزله
مقاله اشاعره

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: رضوان هادي

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
علامه مفسر قاضي ناصرالدين ابو الخير (ابو سعيد) عبداله بن عمر بن علي بيضاوي شيرازي از دانشمندان بزرگ قرن نهم هجري است. او در بيشتر دانش هاي زمان خود از جمله فقه، اصول، بلاغت، منطق، حکمت و کلام سرآمد و مورد توجه طالبان علم بود.آن گونه که سبکي در طبقات خود مي گويد که بيضاوي عهده دار منصب قضاوت در شيراز بوده است.
بيضاوي در علوم مختلف داراي تاليفاتي است؛ کتاب المنهاج و شرح آن در اصول فقه، الطوالع در کلام و انوار التنزيل و اسرار التاويل در تفسير از مهم ترين آنهاست.
برخي تفسير بيضاوي را مختصر تفسير کشاف زمخشري دانسته اند. اگر چه بيضاوي در تفسير خود تقريبا تمام مطالب زمخشري را به خلاصه بيان کرده است، اما هر جا که احساس نياز کرده آرا و ديدگاه هاي خود را نيز به آن افزوده است.
بيضاوي در مسایل کلامي، همچو ن متکلمي با مشرب اشعري ظاهر مي شود و به نقد آراي اعتزالي زمخشري مي پردازد؛ او اگر چه در برخي موارد نظر کلامي زمخشري را تاييد مي کند، اما تقريبا در تمام آياتي که محل نزاع اهل کلام است به تقرير مذهب اهل سنت و مذهب اعتزال و گاه ساير مذاهب کلامي پرداخته و سپس عقيده کلامي اشعري را ترجيح مي دهد. به عنوان مثال او در تفسير آيات ۲ و۳  سوره بقره به گونه اي تقريبا تفصيلي به بيان معني ايمان و نفاق نزد اهل سنت و معتزله و خوارج مي پردازد و در پايان ديدگاه اشاعره را براي خود بر مي گزيند. يا در تفسير (و مما رزقناهم ينفقون) از مصاديق کلمه (رزق) سخن مي گويد و نظرات اشاعره و معتزله را بيان مي کند و حتي براي اثبات نظر خود استدلال مي کند.
اشارات کلامي بيضاوي در ( انوار التنزيل) به تمامي صريح نيست، او گاه مساله مختلف فيه کلامي را زير الفاظ و عبارات پنهان مي سازد و در واقع به تعريض از خلافي کلامي سخن مي گويد.
اگر چه هدف بيضاوي از نوشتن تفسير خود تنها تبيين عقايد کلامي نيست و اگر چه او علاوه بر کشاف از تفاسير ديگري چون تفسير فخررازي و راغب اصفهاني سود جسته است، اما آن گونه که خود در مقدمه تفسير اشاره مي کند، بيان آراي مختلف کلامي و تبيين آنچه خود به آن عقيده دارد-و به گفته خود او آن را عاري از اضلال مي داند-از اساسي ترين اهداف اوست.