مقاله بررسي تطبيقي و تحليلي تشبيهات نظامي و جامي (با تاکيد بر مخزن الاسرار و تحفه الاحرار) که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در پاييز و زمستان ۱۳۸۸ در كاوش نامه زبان و ادبيات فارسي (كاوش نامه) از صفحه ۱۵۳ تا ۱۹۱ منتشر شده است.
نام: بررسي تطبيقي و تحليلي تشبيهات نظامي و جامي (با تاکيد بر مخزن الاسرار و تحفه الاحرار)
این مقاله دارای ۳۹ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله تشبيه
مقاله مخزن الاسرار
مقاله تحفه الاحرار
مقاله نظامي
مقاله جامي

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: نبي لوچهرقاني عليرضا

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
در اين مقاله تشبيهات مخزن الاسرار و تحفه الاحرار، از وجوه مختلف موضوعي، طرفين تشبيه، وجه شبه، ادات، حسي، عقلي و انتزاعي بودن، مفرد و مرکب بودن و… بررسي و دسته بندي گرديده و پس از تطبيق تشبيهات هر دو شاعر، تحليلي آماري و علمي از آنها ارايه شده است. يکي از اهداف اين نگرش تحليلي و تطبيقي، بررسي آماري تشبيهات هر دو شاعر و مشخص نمودن ميزان ابتکار و تقليد جامي بود، هدف ديگر، دست يافتن به ديدگاه جامعي درباره نوع و دسته بندي تشبيهات آنها بود. پژوهش کاملا جنبه علمي دارد، يعني تمام تشبيهات دو اثر مورد بررسي واقع شد (که به دليل محدوديت مقاله، بخش هايي از تشبيهات به عنوان نمونه ذکر گرديد، ولي آمارها و درصدها شامل تمام تشبيهات است). مخزن الاسرار با ۲۲۵۴ بيت، ۶۳۱ تشبيه و تحفه الاحرار با ۱۷۲۶ بيت، ۴۳۰ تشبيه دارد، که با توجه به تقسيم تعداد تشبيهات آنها بر تعداد ابياتشان، قدرت تشبيه سازي و تصويرگري نظامي از جامي بيشتر است. (زيرا از کل تشبيهات اين دو اثر سهم نظامي ۵۷ درصد و سهم جامي ۳۸ درصد است و ۵ درصد نيز تشبيه مشترک دارند) تحفه الاحرار جامي از نظر تنظيم ابواب و موضوعات دقيقا تقليدي از مخزن الاسرار نظامي است؛ در تشبيهات نيز اگرچه ۵ درصد تشبيه مشترک در اين دو اثر ديده مي شود اما چنانکه از ارقام پيداست سهم تشبيه سازي نظامي بيشتر است و تحفه الاحرار از اين حيث نيز نمي تواند بر مخزن الاسرار برتري داشته باشد. از نکات مهم ديگر، توجه هر دو شاعر به آوردن اوصاف انساني در مشبه و آوردن اشيا و ابزار در مشبه به تشبيهات آنها است. اين پژوهش همچنين ثابت مي کند که هر دو شاعر بيشتر به تشبيهات حسي به حسي و عقلي به حسي و تشبيه مفرد گرايش دارند. غالب تشبيهات نظامي و جامي در اين دو اثر از نوع تشبيه بليغ است، نظامي بعد از تشبيه بليغ به تشبيه مرسل و جامي به تشبيه مفصل علاقه مند بوده است.