سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: پنجمین کنفرانس هیدرولیک ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

امیراحمد دهقانی – دانشجوی دکتری مهندسی عمران آب دانشگاه تربیت مدرس
مسعود قدسیان – دانشیار بخش مهندسی عمران دانشگاه تربیت مدرس
سیدعلی اکبر صالحی نیشابوری – دانشیار بخش مهندسی عمران دانشگاه تربیت مدرس
محمدرضا پیرستانی – استادیار بخش مهندسی عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب بخش مهندسی عم

چکیده:

مکانیزم جریان در قوس رودخانه ها نسبت به مسیرهای مستقیم دارای پیچیدگی فراوانی است که از آن جمله وجود جریانهای حلزونی است که از اندرکنش جریان ثانویه و اینرسی جریان بوجود می آید. جریان ثانویه نیز به نوبه خود از عدم تعادل موضعی بین نیروی گریز ازمرکز و نیروی فشاری ناشی از بالا افتادگی تراز سطح آب در قوس خارجی، بوجود میآید بنابراین با قرارگیری ذرات جریان در مسیر قوسی یک جریان عرضی کهدر بستر به سمت قوس داخلی و در سطح به سمت قوس خارجی است، شکل گرفته و ازترکیب این جریان طولی یک جریان حلزونی بوجود می آید. این جریان حلزونی نقش بسیار موثری را در شکل دهی عرضی بسار، که وابسته به تنش برشی کف درراستای عرضی است، ایفا می کند. لذا مناطق واقع در قوس خارجی مکان مناسبی برای آبگیری و سمت قوس داخل مکان مناسبی برای برداشت شن و ماسه است.اکثر مطالعات انجام شده تا کنون بر آبگیری از مسیرهای مستقیم استوار بوده است و بر روی آبگیری از مسیر قوسی مطالعات زیادی انجام نشده است. از آنجائیکه رودخانه ها در بیشترین بازه خود دارای مسیرهای قوسی بوده و با توجه بهاینکه قوس خارجی رودخانه ها مکانهای مناسبی برای آبگیری می باشند، بنابراین لزوم بررسی بیشتر مسیرهای قوسی همراه با آبگیر جانبی احساس می شود. در این تحقیق با انجام مطالعه آزمایشگاهی در یک کانال با خم ۱۸۰ درجه ، تاثیر وجود آبگیر بر تغییرات بستر کانال بررسی شده و سپس نتایج حاصل با نتایج آزمایشگاهی الگوی جریان مقایسه شده است. نتایج حاصله حاکی از وجود یک پشته رسوبی در قوس داخلی شکل گرفته که به صورت کیفی با نتایج حاصل ازبرداشت الگوی جریان مطابقت دارد. همچنین در قوس خارجی الگوی بستر فرم نوسانی دارد.