سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

مهدی حبیبی – دکتری هیدرولیک؛ دانشیار پژوهشی
سیداحمد حسینی – فوق لیسانس آبیاری؛ مربی پژوهشی
مجتبی صانعی – دکتری آبیاری؛ استادیار پژوهشی
محسن مطیعی – فوق لیسانس آبیاری

چکیده:

در این مقاله مقاومت جریان در آبراهه های با شیب تند و بستر درشت دانه، به صورت آزمایشگاهی، مطالعه و بررسی شده است . بدین منظور یک مجموعه آزمایش هیدرولیکی در مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری و بر روی یک فلوم آزمایشگاهی با شیب تند و بستر متشکل از مصالح طبیعی درشت دانه انجام شد . این آزمایش ها شامل ۷۵ مورد آزمایش با شرایط مختلف قطر مصالح بستر ، دبی جریان و شیب طولی می باشد . در این آزمایش ها محدوده تغییرات دبی از ۸ تا ۶۴ لیتر بر ثانیه و سرعت از ۰/۲۶ تا ۰/۹ متر بر ثانیه می باشد . نوع جریان از زیربحرانی تا فوق بحرانی بوده و استغراق نسبی از ۰/۷۴ تا ۴/۷۸ تغییر می کند که نشان دهنده مقیاس زبری کوچک می باشد . نسبت عرض به عمق بین ۲۲ تا ۹۳ تغییر می کند و مقدار عدد رینولدز ذره نیز بیش از ۲۱۶۰ است که نشان دهنده جریان کاملا زبر است . داده های به دست آمده با استفاده از قانون معادلات نیمه لگاریتمی مقاومت جریان، که در آن عامل مقاومت به شکل (۸/f)1/2 ظاهر شده و معادل نسبت سرعت متوسط به سرعت برشی است، و با توجه ویژه به اثر عامل استغراق نسبی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و رابطه ای مناسب برای تخمین عامل مقاومت جریان در آبراهه های با شیب تند پیشنهاد شده است . در پایان میزان دقت رابطه ی پیشنهادی، با استفاده از دادههای حاصل از ۱۶ ایستگاه از رودخانههای کشور انگلیس ارزیابی شده است .