سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیرمترقبه

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

حمید عباسی – مدیر بخش مقاوم سازی و مدیریت بحران پژوهشکده حمل و نقل وزارت راه و تراب
محمدرضا یدالهی – کارشناس بخش مقاوم سازی و مدیریت بحران پژوهشکده حمل و نقل وزارت راه و ت

چکیده:

ارزش جان انسانها و حیات انسانی چیزی نیست که بتوان برای آن بهایی قائل شد. آنگاه که موضوع نجات جان فرد یا افرادی مطرح م یشود, وظیفة همه است که در حد توان به یاری برخیزند. در کشور ما و در سراسر جهان افراد زیادی هستی خود و خانوادة خویش را به یکباره در اثر بروز بحرانهای مختلف اعم از طبیعی و یا دس تساز بشر از دست م یدهند. بروز ناگهانی این حوادث و عدم حمای تهای کافی پس از آن, جدای از وارد نمودن خسار تهای جانی و مالی بر بازماندگان, آلام روحی و روانی شدیدی را نیز به همراه خواهد داشت. آمارها در دنیا نشان م یدهد که تنها در طول ربع قرن گذشته نزدیک به دو میلیون نفر در حوادث مختلف جان خود را از دست داد هاند. از این بین ۹۵ درصد تلفات انسانی مربوط به کشورهای با درآمد پایین یا پایین تر از حد متوسط بوده است. این خسارات بعضًا به حدی بوده است که کلیت اقتصادی و نظام کشور را به نابودی کشانده است. کشور ما جزو بحرا نخیزترین کشورهای دنیا است. قرار گرفتن بر روی کمربند زلزله, وقوع سی لها و خشکسال یهای گسترده, آسی بهای مالی و جانی زیادی را به همراه داشته است. در این رابطه شبکة حمل ونقل و یا بعبارت دیگر "شریانهای حیاتی" بعنوان یکی از زیرساخ تهای حیاتی
جامعه خود گاهًا باعث بروز بحران شده است. در میان تمامی ابنیة فنی تحت حوزة وزارت راه و ترابری, پلها بعنوان یکی از ساز ههای مهم در برقراری ارتباط بین مناطق مختلف یک کشور که در مسیر راههای ارتباطی بین مناطق قرار دارند, از اهمیت بسزایی برخوردارند. این پلها به دو دستة کلی جاد های و ریلی طبق هبندی م یشوند.سازة پل از اهمیت زیادی برخوردار است . زیرا در صورت مناسب نبودن عملکرد آن و در نهایت خراب شدن این سازه منجر به بسته شدن راه ارتباطی م یگردد. بنابراین در طول عمر مفید این پلها باید مراقبت های لازم به عمل آید. همچنین باید مطالعاتی در ارتباط با کافی بودن ظرفیت لرز های آنها صورت گیرد. با توجه به این مساله که تعداد این پلها در سراسر کشور زیاد است, بنابراین باید با توجه به اولوی تبندی صورت گیرد. از مسایل مهم در اولوی تبندی این پلها قرار گرفتن آنها در شریا نهای اصلی و حیاتی و نقش آنها در مسائل سیاسی, اقتصادی و اجتماعی م یباشد. بعضی از این پلها در مسیر خط را هآهن قرار م یگیرند.
بدلیل اینکه استفاده از خط را هآهن برای جابجایی مسافر و کالا از امنیت بیشتری نسبت به جاده برخوردار است و همچنین اکثر مسیرهای خط راه آهن مناطق صعب العبور و دور را از دسترس را به یکدیگر وصل می کند, که در بعضی از این مناطق راه ارتباطی دیگری بجز آن وجود ندارد, بنابراین پلهای خط آهن از اهمیت بالایی برخوردار هستند. با توجه به آنکه بسیاری از پلهای قدیمی کشور در زمانی احداث گردید هاند که مفاهیم نوین طراحی لرز های ساز هها بصورت امروزی بسط و تکوین نیافته بود, ضرورت ارزیابی میزان آسی بپذیری (کلی و جزئی) پلهای مزبور مورد تًاکید است. دراین مقاله ضمن اشاره به انواع آسی بهای محتمل وارده بر یک پل در طول مدت عمر مفید آن, به خلاصة نتایج حاصل از مطالعات مرحلة شناخت و آسی بپذیری کیفی لرز های پلها در یک جامعة آماری مناسب از پلهای را هآهن موجود در کشور م یپردازیم. در این میان با اشاره به شرایط خاص حاکم بر سیستم حم لونقل ریلی در کشور و در نظر گرفتن مه مترین شاخ صهای مورد ارزیابی پلها نظیر حجم ترافیک عبوری از پل, حجم پل, خطر قطع دسترسی شهری, امداد رسانی, خطرات مالی و جانی, اقتصادی و اجتماعی, ارتباطات بی نالمللی, نظامی و امنیتی, به این نتیجه خواهیم رسید که آسی بپذیری پلها یکی ازعلل بروز بحران در شبکة حمل ونقل ریلی در کشور م یباشد, که با توجه به ظرفی تهای دستگاه راه آهن کشور مورد تًامل است. در این شرایط با توجه به کاهش ظرفیت شبکة حم لونقل, حتی اگر در نوع و میزان اهمیت تقاضای سفرها هم تغییری حاصل نشده باشد, میتوان انتظار یک بحران را داشت. در خاتمه لازم به ذکر است که بررسی آسی بپذیری و ارائة راهکارهایی جهت ساماندهی وضعیت پلهای را هآهن و افزایش قابلیت اعتماد به اجزای آسی بپذیر آنها در وقوع بحران بعنوان یکی از عوامل مهم در بحث پیشگیری قابلیت اعتماد به اجزای آسی بپذیر آنها در وقوع بحران بعنوان یکی از عوامل مهم در بحث پیشگیری (Mitigation) در مدیریت بحران مطرح م یباشد.