سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

آزاده صدرارحامی –

چکیده:

ازدیر باز خاک به عنوان محیطی طبیعی برای حفظ ورشد نبات ویکی از اجراء اساسی محیط زیست انسان به شمار می رود. اختلال درسیستمطبیعی خاک به وسیله ورود مواد آلاینده برزندگی انسان وحیوانات وچرخه طبیعی زیستی اثر سوء خواهد داشت. ماده آلوده کننده ماده ای است که درجایی قرارگیرد که نمی بایست قرار می گرفت ویا دارای غلظتی بیش از غلظعت طبیعی باشد ، به نحوی که برروی موجودات زنده اثر نامطلوب داشته باشد .
یکی از انواع مواد آلاینده عناصر کمیاب هستند که به طور طبیعی درغلظت های کم درخاک وگیاه وجود دارند . آنچه درمورد عناصر کمیاب به عنوان گسترده غیر معمول غلظت بیان می کنیم درواقع عناصر کمیابی است که دراثر فعالیت های انسان به خاک اضافه شده است . فلزات سنگین جزء عناصر کمیاب هستند. Fe,Ni,Pb,Cd از فلزات سنگین می باشند.
عمده جذب کادمیم از طریق مصرف سبزیجات وذرت است وارتباط نزدیکی بین چگاله کادمیم درخاک وگیاهان موجود درآن خاک وجود دارد. (۵و۸) سرب درگیاهان بیشتر ازطریق ریشه ها جذب می شود تا از طریق شاخه ها واثر سمی سرب برفتوسنتز ورشد گیاه درغلظت های بیش از۱۰۰ الی ۱۰۰۰ میلی گرم درکیلوگرم خاک است . (۶ و۱۲)نیکل از عناصر ضروری رشد گیاه نمی باشد وهشت مرتبه سمعی تر از روی درنظر گرفته شده است. (۲و۳)به طور کلی سه منبع عمده برای ورود فلزات سنگین به محیط وجود دارد که عبارتنداز : الف) انتشار اولیه فلزات سنگین به محیط از طریق جایگزینی همشکل دردی اکتا هدرال به هنگام فرایند کریستال شدن ورهایی این عناصر ب) انتشار ثانویه فلزات سنگین به محیط از طریق هوا دیدگی سنگ بستر وآزاد شدن فلزات سنگین ج) سومین روش انتشار که امروز حائز اهمتی گردیده است ،توسعه صنعتی می باشد. ممکن است درطی فرآیندهای صنعتی غلظت این عناصر به بیش از ۱۰۰۰ برابر غلظت آن درپوسته زمین برسد . امروزه عملیات حفاری معادن و فرایندهای صنعتی ذوب فلزات یکی از منابع اصلی آلوده کننده محیط زیست به فلزات سنگین است یکی از مهمترین منابع ورود فلزا ت سنگین به خاک وآب ،منابع جوی است که شامل منابع ذوب وتصفیه فلزات می باشد. (۷و۱۱)
آلودگی منابع خاک وگیاهان مناطق اطراف محیط های صنعتی وبالا خص کارخانجات ذوب فلزبیشتر مربوط به فلزات سنگین است که از طریق بخش های مختلف صنعت ذوب آهن به منابع خاک راه می یابد. خروج این عناصر به صورت گردوغبار یا به همراه پساب ،مهمترین راه ورود آنها به منابع خاک وآب است . به این ترتیب تجمع فلزات سنگین جذب شده دراندام گیاه درغلظت های بیش از حد استاندارد ،علاوه برکاهش رشد وعملکرد محصولات کشاورزی، موجب آلوده شدن زنجیره غذایی وبه خطر افتادن سلامت جوامع انسانی می شود .بنابراین با توجه به اهمیت آلودگی خاک وآب به وسیله فلزات سنگین ورود این عناصر به بافت های گیاهی وزنجیره غذایی بررسی امکان ورود فلزات سنگین به منابع خاک واحتمال آلودگی محصولات کشاورزی درمنطقۀ تأثیر پذیر از فرایندهای تولیدی درکارخانه ذوب آهن اصفهان اهمیت فراوانی دارد. لذا دراین تحقیق به بررسی وضعیت فلزات سنگین درخاک وگیاه درمنطقۀتأثیر پذیرازفرآیند تولید درکارخانه ذوب آهن اصفهان پرداخته ایم .