سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

عبدالرحیم هوشمند – استادیار دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز
فریبرز محمدی – دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشکده مهندسی علوم آب شهید چمر

چکیده:

از میان مصرف کنندگان آب مانند بخش های صنعت، مصارف شهری و کشاورزی ، بخش کشاورزی با مصرف بیش از ۷۵ درصد از ابهای در دسترس ، بزرگترین بخش مصرف کننده آب می باشد. بدلیل اقلیم نیمه خشک ایران، ابهای زیر زمینی از دیرباز از نظر ایرانیان به عنوان یکی ازمهمترین منابع آب مطرح بوده است. یکی از مباحثمهم ابهای زیر زمینی به منظور استفاده از کشاورزی، کیفیت این آبها می باشد. این موضوع را می توان از دو دیدگاه بررسی کرد: بررسی وضع موجود و بررسی روند تغییرات کیفی آن، به منظور استفاده در کشاورزی. این تحقیق در ابخوانی به مساحت ۱۹۰۰۰۰ هکتار در منطقهای در شمال استان خوزستان با استفاده از داده های شوری ۱۰۱چاه عمیق و نیمه عمیق با روش های اماری و با استفاده از نرم افزارهای GIS انجام شده است.وضع موجود و روند تغییرات کیفی آبخوان در فصل بهار مورد بررسی قرا رگرفته و نتایج بررسی نقشه های میانگین شوری سالانه در کنار نقشه های شوری فصل بهار در طی ۵ سال و استفاده از نقشه های انحراف از معیار بیانگر روند بهبود شرایط شوری به میزان ۱۰۰۰ میکروموس بر سانتیمتر در ۶۰ درصد ابخوان می باشد. همچنین نتایج نشاندهنده همبستگی بیشتر نقشه شوری بهار هر سال با نقشه میانگین همان سال نسبت به نقشه شوری میانگین سال قبل می باشد. ولی مسئله قابل توجه، شوری بسیار زیاد (بر اساس استاندارد ازمایشگاه شوری خاک امریکا برای آب با مصارف کشاورزی) ۳۵۰۰ هکتار از ابخوان در فصل بهار نسبت به سایر فصول می باشد. در مطالعات پیشین در این آبخوان ، این ۳۵۰۰ هکتار به عنوان منطقه دارای آلودگی نقطه ای شناخته شده است. با توجه به میزان شوری آبهای زیر زمینی این قسمت از آبخوان در فصل بهار، در صورت استفاده از ابهای فوق درکشاورزی شاهد شوری و تخریب منابع خاک و کاهش محصول در اراضی مشروب شده خواهیم بود.