سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: یازدهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

علیرضا حسن اقلی – دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبیاری دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران
عبدالمجید لیاقت – استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران
مهدی میراب زاده – دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران
منوچهر وثوقی – استاد دانشگاه صنعتی شریف

چکیده:

با عنایت به حاکم بودن اقلیم خشک و نیمه خشک در کشور و فشارهای شدید وارد شده بر منابع آب تجدید پذیر در نتیجه وقوع خشکسالی های چند ساله اخیر و توسعه روزافزون شهرنشینی، امروزه استفاده بهینه از تمامی منابع آبی در دسترس از جمله فاضلاب های شهری و خان گی، مورد توجه قرار گرفته است .هدف و دورنمای این گستره از تحقیق، بررسی میزان انتقال آلودگی ها به محدوده زیر عمق توسعه ریشه ها و کیفیت زه آب خروجی از نظر COD،BOD5 ازت و فسفر در مدت دو سال اجرای عملیات آبیاری با ، فاضلاب خانگی و نهایتاً بازگشت آنها از راه زهکش های زیرزمینی به محیط زیست می باشد . به همین منظور و جهت تنظیم دقیق تمامی عوامل مؤثر، از تحقیقات لایسیمتری استفاده گردید . فاضلاب خام و پساب تصفیه شده شهرک اکباتان به عنوان منبع آب آبیاری و از آب چاه به عنوان تیمار شاهد بهره گرفته شد و سه نوع گیاه شامل گوجه فرنگی، هویج و جعفری در لایسیمترها کشت گردید . با اجرای آزمایش آماری ”فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی “ و با لحاظ نمودن سه تکرار، جمعاً ۲۷ عدد لایسیمتر ساخته شد و مورد استفاده قرار گرفت. نتایج بدست آمده نمایانگر بازده بالای حذف بار آلودگی شاخص شده توسط BOD5با کمیتی بالغ بر ۹۹-۱۰۰ درصد مقادیر ورودی، برای هر دو نوع فاضلاب خانگی خام و پساب تصفیه شده بود . میزان حذفCOD خروجی از COD و انتقال آن به عمق خاک با گذشت زمان تغییر نموده و گاهاً مقادیرزهکش ها، کمیتی افزون برCOD ورودی را دارا بود که دلالت بر اثرات تجم عی انتقال بار آلودگیCODبه عمق نیمرخ خاک داشت . البته با محاسبه بیلان جرمی COD و تعیین مقدار مواد ورودی به لایسیمترهاو خروجی از زهکش آنها، بازده حذفی برابر با ۹۹ – ۹۳ درصد بدست آمد که بیانگر عملکرد مطلوب مجموعه در حذف COD بود . میزان انتقال ازت به عمق خاک در نتیجه کاربرد فاضلاب خام بین ۳۳/۷۵-۱۲/۹۳ درصد و در پساب تصفیه شده، بین ۳۸/۱۷-۲۳/۳۰درصد مقدار ازت ورودی در نوسانبود، ضمن اینکه میزان انتقال فسفر به عمق در شرایط آبیاری با فاضلاب خام بین ۳/۵۶-۰/۹درصد و در صورت کاربرد پساب تصفیه شده، بین ۴/۱۵-۱/۰۳درصد میز ان فسفر ورودی مشاهده شد که نشان از انتقال مقدار بسیار ناچیزی از فسفر به عمق نصب لوله های زهکش، در طول مدت اجرای تحقیق داشت.