سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

سعید سلیم پور – محقق مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد – دزفول
کاظم خاوازی – عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
علیرضا پاک نژاد – محقق مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد – دزفول

چکیده:

استخراج سنگ فسفات به صورت تجاری جهت تولید کودهای فسفاته از اواسط قرن نوزدهم شروع شده است. به دلیل این که خاک فسفات (آپاتیت) منبع عمده تهیه کودهای فسفاته می باشد و جزو منابع طبیعی غیر تجدید شوند بوده لذا معادن سنگ فسفات از ارزش بالایی برخوردار می باشند (۲و۳). ذخایر سنگ فسفات دنیا ، حدود ۱۲۹۸۰۰۰ میلیون تن تخمینزده شده است که متوسط فسفر آن حدود ۴/۴ درصد می باشد.منابع سنگ فسفاتی که درصد فسفر آنها حدود ۱۲ درصد میباشد برای تولید کودهایی فسفره اقتصادی است. استفاده از خاک فسفات با درصد فسفر پایین جهت تولید کودهای فسفاته قیمت کود را در طی سالهای آینده افزایش خواهد داد (۱). لذا بررسی های در امکان مصرف مستقیم این ماده و اثرات باقیمانده آن کرت های دائم برای محصولات زراعی و باغی صورت گرفته است. نتایج تحقیقات د رخاک های اسیدی برای استفاده از خاک فسفات در کشت های ذرت – گندم با کرت های دائم نشان داد که چنانچه خاک فسفات در سال اول ویک جا به کار برده شود نسبت به کود سوپر فسفات برتری دارد به دلیل اینکه اثرات باقیمانده آن بیشترمی باشد (۵). این نتیجه توسط سایر محققین برای محصولات مختلف در مناطق دیگر نیز به اثبات رسیده است (۴و۶) .نتایج گلخانه ای و مزرعه ای بسیاری نشان داده است که استفاده مستقیم از آپاتیت به عنوان جایگزینی برای کودهای فسفاتهچندان مناسب نبوده و کارآیی لازم را ندارد این مسئله به خصوص درخاکهای با PH بالا مشهود است. استفاده از مواد اسیدزا (گوگرد، اسید سولفوریک و …)ویا همراه کردن خاک فسفات بامیکروارگانیسم هایی کهتوانایی تولید برخی از اسیدها را دارا می باشند با افزایش فسفر قابل جذب سبب افزایش کارآیی آن شده و تفکر استفاده از خاک فسفات به عنوان یک کود را قوت می بخشد (۱۰).