سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی حبوبات

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

اکبر همتی – عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس
هادی رحمانی – عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب

چکیده:

ازت یکی از عناصر پرنیاز و کلیدی برای رشد گیاه است. تثبیت ازت مولکولی در فرآیند همزیستی گیاه با باکتری می تواند نیاز گیاه را به این عنصر مرتفع نموده و جایگزین کودهای شیمیایی ازته شود. چنین جایگزینی هم از لحاظ اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی در برنامه های کشاورزی پایدار مورد توجه می باشد. در این تحقیق با استفاده از طرح پایه بلوک های کامل تصادفی (RCBD)تعداد سیزده تیمار مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش دارای چهار تکرار بوده و تیمارها ی آن شامل ده سویه باکتری برتر انتخاب شده از خاک های مناطق عمده لوبیا کاری کشور و دو تیمار ۲۰۰ و ۴۰۰ کیلوگرم اوره در هکتار و یک تیمار شاهد ( بدون ازت و تلقیح) می باشد.در ۵۰% گلدهی وزن خشک اندام هوایی و درصد ازت گیاه مشخص شد و تعداد غده های موجود در ریشه گیاه نیز شمارش گردید. در هنگام برداشت ، مقدار محصول دانه ، وزن خشک کل اندام هوایی ، درصد ازت در دانه و اندام هوایی اندازه گیری شد و در نهایت تجزیه های آماری انجام و تیمار برتر انتخاب گردید. نتایج آزمایش در سال اول نشان داد بین تیمارهای آزمایش از نظر عملکرد دانه در سطح ۵ درصد اختلاف معنی دار وجود دارد. تیمار ششم آزمایش یعنی سویه ۵۴- R با تولید ۲۳۶۸ کیلوگرم دانه در هکتار بیشترین میزان عملکرد را حاصل نمود که نسبت به تیمار شاهد ۱۷۴ درصد و نسبت به تیمارهای ۲۰۰ و ۴۰۰ کیلوگرم اوره در هکتار بترتیب ۱۲۱ و ۹۳ % افزایش عملکرد داشت۰ از نظر ازت در وزن خشک نیز سویه ۵۴R -بیشترین میزان ازت را حاصل نمود. در سال دوم از نظر آماری اختلاف معنی داری بین تیمارهای آزمایش مشاهده نگردید۰ براساس مقایسه میانگین های عملکرد تیمارها . سویه های ۱۷۷R –و ۵۴ – Rبا عملکرد دانه ۱۵۹۵ و ۱۵۱۱ کیلوگرم در هکتار بیشترین میزان عملکرد را حاصل نموده اند که بترتیب۴۱ و۳۳ % نسبت به شاهد افزایش عملکرد داشته اند.سویه ۷۵ R-دارای ۵/۷۲ درصد ازت در دانه بود که بیشترین میزان ازت در بین تیمارهای آزمایش می باشد. براساس نتایج این آزمایشمی توان گفت: در صورت تلقیح سویه ی فعال باکتری تثبیت کننده ازت در لوبیا بدون مصرف کود ازت (فقط مصرف ۱۵ کیلوگرم اوره در هکتار بعنوان Starter) می توان حداکثر عملکرد و درصد پروتئین را بدست آورد.