سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

مزدا همت پور – دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی علوم خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیع
حسین میرسیدحسینی – استادیار گروه مهندسی علوم خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهر
محمدرضا چایچی – دانشیار گروه زراعت پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
محسن محسنی ساروی – دانشیار گروه مرتع پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده:

خاک، گیاه و دام از اجزاء اصلی و فعال در مراتع بوده و ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند به طوری که تغییر در خصوصیات و ترکیب هر کدام به صورت مستقیم و غیر مستقیم اجزاء دیگر را تحت تأثیر قرار می دهد . خواص فیزیکی و شیمیائی خاک از مهمترین عوامل مؤثر در حاصلخیزی و به طبع آن تراکم و نوع پوشش گیاهی اکوسیستم های مرتعی هستند . تحقیقات انجام شده نشان میدهند که معمولاٌ چرای دام در دراز مدت باعث کاهش مقدار کربن و ازت کل خاک گردیده و می تواند سرعت تجزیه موادگیاهی را افزایش دهد بعلاوه میزان کربن و ازت خاک در طول فصل چرا نیز متغیر استهمچنین چرای مرتع از طریق افزایش فضولات دامی باعث افزایش تجزیه و چرخش سریع کربن و ازت خاک می شود . اگر چه گیاهخواران پستاندار به طور مؤثر سرعت چرخه عناصر خاک را تحت تأ ثیر قرار می دهند، سمت و سوی این تغییرات در بین اکوسیستم های مختلف می تواند متفاوت باشد، گیاهخواران اثرات مختلف و معکوسی بر سرعت چرخه عناصر در اکوسیستم های مختلف داشته و بنابراین هم می توانند حاصلخیزی مراتع را افزایش داده و هم باعث کاهش باروری در این اراضی گردند خصوصیات خاک از جمله pH ، بافت، آهک، هدایت الکتریکی وموادآلی با نوع و تراکم پوشش گیاهی مرتع در ارتباط است . گزارشاتی در مورد تاثیر روند چرا در pH خاک، خروج نیترات و کاتیونهای قلیایی از خاک و تغییرات پتاسیم و فسفر قابل جذب در خاکهای مرتعی تحت تاثیر شدت چرا ووابستگی تفاوتهای موجود با عمق خاک وجود دارداثر چرا بر تجزیه مواد آلی خاک در اکوسیستم های مختلف مرتعی یکسان نیست و نتایج ضد و نقیضی در این باره منتشر گردیده است . لذا به نظر می رسد که هنوز اثر چرا بر پویایی مواد آلی و برخی دیگر از خصوصیات خاک، بویژه در مراتع مناطق خشک و نیمه خشک، به طور کامل شناخته نشده و بخصوص در زمینه ارتباط خاک با پوشش گیاهی و اثرات متقابل دام بر پوشش گیاهی و محتوای عناصر غذایی خاک، مطالعات گسترده ای مورد نیاز است