سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

مهدی زنگی ابادی – کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
عبدالصالح رنگ اور – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
مهدی شرفا – عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

چکیده:

فرسایش خاک یک پدیده کاملا طبیعی و غیر قابل اجتناب است که در هر خاکی روی می دهد و نمی توان آنرا کاملااز بین برد .انسان با فعالیتهای خود می تواند این فرآیند را تشدید نموده یا کاهش دهد. پارامترهای مختلفی از خاک، توپوگرافی، اقلیم و پوشش نباتی بر این فرآیند اجتناب ناپذیر تأثیر گذار هستند . یکی از پارامترهای مهم و قابل مطالعه در این بحث، بافت خاک و درصد اجزاء اصلی تشکیل دهنده توده خاک می باشد . این مطالعه جه ت بررسی اثر مقادیر مختلف رس، سیلت و اجزاء شن بر روی میزان هدر رفت خاک و تولید رسوب در عرصه ای مرتعی با اقلیم نیمه خشک در شمال شرقی استان خراسان با استفاده از پلاتهای دارای مخازن جمع آوری رواناب و رسوب در شرایط مختلف خاکی انجام شد . در این تحقیق از نتایج اندازه گیری پارامترهای مختلف از جمله بافت خاک و تفکیک شن به پنج جزء شن خیلی درشت، درشت، متوسط، ریز و خیلی ریز بر روی ۶۰ نمونه خاک اخذ شده ازعمق ۱۵-۰ سانتی متری سطح خاک عرصه و همچنین نتایج رسوب حاصل از ۴۳ رویداد بارندگی طبیعی و رسوبزا در طول ۵ سال اس تفاده شد . اندازه گیری ها نشان داد که خاک عرصه مورد مطالعه عمدتادارای بافت سیلت لوم می باشد و در بین اجزاء شن بخش شن خیلی ریز بیشترین سهم را به خود اختصاص می دهد. نتایج تجزیه آماری داده های بدست آمده نشان داد که بین درصد رس و میزان هدر رفت خاک رابطه منفی و معنی دار در سطح % ۹۹ وجود دارد و اجزاء شن متوسط و شن درشت دارای رابطه مثبت و معنی دار در سطح % ۹۹ با میزان تولید رسوب می باشند . نتایج رگرسیون گیری چند متغیره بین پارامترهای اندازه گیری شده و میزان رسوب تولیدی در طول ۵ سال نشان داد که درصد رس با ضریب منفی و معنی دار در سطح % ۹۵ وارد معادله تخمینگر میزان تولید رسوب شده است . نتیجه اینکه در عرصه مورد مطالعه با افزایش درصد رس و کاهش درصد ش ن درشت و متوسط فرسایش خاک به میزان قابل ملاحظه ای کاهش یافته است