سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی حبوبات

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

رضا محمدخانی – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان
منوچهر سیاح‌فر –
عظیم خزائی –

چکیده:

این آزمایش به مدت دو سال زراعی و در سال‌های زراعی ۸۲-۱۳۸۰ در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی شهرستان خرم‌آباد با مختصات جغرافیایی (۴۸ درجه و ۱۸ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۳ درجه و ۳۰ دقیقه شمالی و ارتفاع ۱۱۷۰ متر از سطح دریا ) و در خاکی با بافت Silty – Clay – Loam اجراء گردید. آزمایش به صورت طرح اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طرح‌ریزی گردید. تیمارهای آزمایش شامل تاریخ کاشت (A) در ۵ سطح به عنوان فاکتور اصلی و فاصله خطوط کاشت (C) در دو سطح و ارقام (B) در سه سطح بصورت فاکتوریل به عنوان فاکتور فرعی اعمال گردیدند. تاریخ‌های کاشت شامل ۵ تاریخ کاشت از تاریخ ۱۵ اسفندماه تا ۱۵ اردیبهشت ماه به فاصله هر ۱۵ روز یک تاریخ کاشت بودند که در کرت‌های اصلی قرار گرفتند. دو فاصله ردیف کاشت (۵۰ و ۲۵ سانتی‌متر) و سه رقم به اسامی صیاد ، D-81083 و اختر به صورت فاکتوریل در پلات های فرعی قرار گرفتند.نتایج تجزیه مرکب نشان داد که بین تاریخ‌های کاشت و ارقام ( فاکتور B ) از لحاظ صفت عملکرد دانه اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال ۱% وجود داشت. رقم اختر با میانگین ۲۶۵۷/۴ کیلوگرم در هکتار دارای بیشترین عملکرد دانه در بین ارقام مورد مطالعه بود و ارقام صیاد و D-81083 به ترتیب با میانگین‌های ۲۱۶۹/۵ و ۶/۲۱۱۷۲۱۱۷/۶ کیلوگرم در هکتار در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.آرایش کاشت در سطح احتمال ۱% دارای اختلاف معنی دار بود. آرایش کاشت اول (۵۰ سانتی‌متر) با عملکرد ۲۴۸۴/۹۴ کیلوگرم در هکتار دارای برتری کامل بود. اثر متقابل سال و تاریخ کاشت در سطح احتمال ۱% دارای اختلاف معنی‌داری بود و اثر متقابل سال دوم و تاریخ کاشت ۳۰ اسفند ماه با عملکرد ۱۴/۳۲۷۰ کیلوگرم در هکتار در رتبه اول قرار گرفت. کمترین میزان عملکرد دانه (۱۰۰۷/۵کیلوگرم در هکتار) مربوط به اثر متقابل سال اول و تاریخ کاشت اول (۱۵ اسفند ماه) بود. اثر متقابل رقمو سال و نیز اثر متقابل سال و آرایش کاشت فاقد اختلاف معنی‌داری بودند. اثر متقابل سال دوم و رقم اختر با عملکرد ۲۷۵۷/۶۷ کیلوگرم در هکتار دارای برتری نسبی بود و اثر متقابل سال دوم و آرایش کاشت اول (۵۰ سانتی‌متر) با ۲/۲۵۶۶ کیلوگرم در هکتار نیز دارای برتری نسبی بودند. اثر متقابل سه گانه تاریخ کاشت ، آرایش کاشت و رقم در سطح احتمال ۱% از لحاظ عملکرد دانه دارای اختلاف معنی‌دار بود. اثر متقابل تاریخ کاشت سوم (۱۵ فروردین ماه) ، آرایش کاشت اول (۵۰ سانتی‌متر) و رقم اختر با عملکرد ۳۸۲۶/۲۵کیلوگرم در هکتار دارای بیشترین عملکرد بود و اثر متقابل تاریخ کاشت چهارم (۳۰ فروردین ماه) ، آرایش کاشت اول (۵۰ سانتی‌متر) و رقم اختر با عملکرد ۸/۳۶۴۵ کیلوگرم در هکتار در رتبه دوم قرار گرفت و کمترین عملکرد دانه (۳۰/۹۸۰ کیلوگرم در هکتار) مربوط به اثر متقابل تاریخ کاشت اول (۱۵ اسفند ماه) ، آرایش کاشت دوم (۲۵ سانتی‌متر) و رقم D-81083 بود. بر اساس نتایج حاصل نیمه دوم فروردین ماه به عنوان بهترین تاریخ کاشت و رقم اختر با بیشترین عملکرد بعنوان مناسبترین رقم و آرایش کاشت ۵۰ سانتی‌متر بعنوان بهترین آرایش کاشت برای منطقه خرم‌آباد تشخیص داده شد.