سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

حمید ایران نژاد – دانشیار دانشکده علوم کشاورزی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران
نسترن شهبازیان – استادیار دانشکده علوم کشاورزی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران
پونه پیری – کارشناس ارشد دانشکده علوم کشاورزی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران
محبوبه پشتکوهی – دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم کشاورزی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران

چکیده:

به منظور بررسی اثر ماده شیمیائی سولفونات متان اتیل بر روی اسیدهای چرب سه رقم کتان روغنی سه رقم کتان روغنی سوما کو (Somaco) و لیندا (Linda) و دالگتی (Dalgety) در سال ١٣٨١ در پردیس ابوریحان دانشگاه تهران تحت تاثیر ماده E. M. S قرار گرفتند. بذرها در آزمایشگاه پس از ١٢ ساعت خیس خوردن در آب‘ ١٢ ساعت نیز تحت تاثیر ماده شیمیایی E. M. S با غلظت ٥% قرار گرفته و سپس در مزرعه کشت شدند. گیاهانی که تغییرات ظاهری بیشتری نشان دادند‘ انتخاب و بذر آن ها بعنوان نسل دوم کاشته شد . از این گیا هان بذرگیری به عمل آمده و بعنوان نسل سوم مورد استفاده قرار گرفتند . این عمل تا نسل پنجم ادامه یافت . سپس میزان اسیدهای چرب آن ها توسط دستگاه گازکروماتوگراف مشخص شدند . نتایج نشان می دهند که درنسل دوم میزان اسیدلینولنیک تغییرننموده است (۴۳/۹٪) . میزان اسید لینولئیک تحت تاثیر ماده E. M. S از ۱۵/۸٪ در نمونه شاهد به ۱۳/۶ ٪ و ۱۲/۸٪ کاهش یافته و همزمان مقدار اسیداولئیک از ۳۰/۱٪ به ۳۲/۸٪ و ۳۳/۱٪ افزایش یافته است. بعد از کاربرد ماده E. M. S در مقدار اسیدلینولئیک پراکندگی (درصد C. V) به وجود می آید . البته بین میزان اسیدهای چرب همبستگی مثبت و منفی موجود است . در هر سه رقم همبستگی منفی و نزد یکی بین اسیدهای اولئیک و لینولئ یک وجود دارد . در حالیکه این اسیدها در رقم دالگتی همبستگی نزد یکی را نشان می دهند ‘ بین میزان اسیدلینولئیک و لینولنیک در کلیه مراحل همبستگی منفی و ضعیفی وجود د ارد. میانگین اسید لینولنیک بذرهای نسل سوم رقم دالگتی (مرحله دوم) ۴۱/۲٪ بود. درصد C. V مرحله دوم ۲۴/۴٪ بالاتر از مرحله اول بود . درحالیکه طیف پر اکندگی مرحله دوم بیشتر از مرحله اول می باشد. ضریب رگرسیون تناسب اسیدهای چرب نسل سوم به دوم نشان می دهد که میزان اسیدلینولنیک و همچنین نسبت لینولنیک به لینولئیک نسل سوم قویا ارثی شده اند . ضریب رگرسیون اسیدلینولئیک برای هر سه رقم ۰/۹۷-۰/۸۱=b نسبتا بالاست . کلیه تیمار های نسل پنجم دارای میزان اسیدلینولئیک کم بوده که از نظر آماری معنی دار شده اند. تناسب اسیدهای چرب تغییر یافته توسط ماده E. M. S در نسل پنجم رقم Somaco تثبیت ژنی یافتند.