سال انتشار: ۱۳۷۷

محل انتشار: نهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

ژاله وزیری – عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب

چکیده:

رابطه مدیریت آبیاری و عملکرد چغندر قند (ریشه، قند خالص و ناخالصیهای غیر قندی) در طی دو فصل زراعی ۷۵-۱۳۷۴ در ایستگاه تحقیقاتی اسلام آباد غرب بررسی شد. آبیاری پس از ۵۰، ۷۰، ۱۰۰، ۱۲۰ میلی متر تبخیر تجمعی از تشتک کلاس A انجام و رطوبت خاک تا عمق موثر ریشه (۶۰ سانتیمتر) به حد ظرفیت مزرعه رسانیده شد. قبل از هر آبیاری و دو روز پس از آن رطوبت وزنی خاک تا عمق حدود ۸۰ سانتیمتری تعیین گردید. مقدار کود بر اساس تجزیه خاک و توصیه منطقه در هر دو سال ، شامل ۴۸۰ کیلوگرم اوره و ۱۳۰ کیلوگرم فسفات آمونیوم در هکتار بود که تمام فسفر و نیمی از ازت هنگام کشت و بقیه در مرحله ۶-۴ برگی شدن، مصرف شد. ابیاری به روش کرتی انجام گردید.
نتایج نشان می دهد که اثر ابیاری بر محصول ریشه چغندر قند (در سطح بیش از ۵ درصد) معنی دار بوده و بیشترین مقدار عملکرد حدود ۵۸۰۱۰ کیلوگرم در هکتار با ابیاری پس از ۵۰ میلیمتر تبخیر تجمعی بدست آمده است و تیمارهای آبیاری پس از ۷۰، ۱۰۰ و ۱۲۰ میلیمتر تبخیر با عملکرد به ترتیب حدود ۵۳۷۸۰، ۴۸۹۶۰ و ۴۲۹۰۰ کیلوگرم در هکتار بعد از آن قرار دارند.
اثر آبیاری بر درصد قندخالص معنی دار نبوده ولی بر عملکرد قند خالص معنی دار می باشد که برای تیمارهای فوق به ترتیب برابر ۹۴۲۵، ۸۲۵۵، ۷۸۱۰ و ۶۷۵۵ کیلوگرم در هکتار بوده است. میانگین آب مصرفی (مجموع آبیاری، بارندگی و تغییرات ذخیره آب خاک) بطور متوسط به ترتیب حدود ۱۵۷۰، ۱۴۴۰، ۱۴۵۰ و ۱۳۹۰ میلیمتر و تعداد دفعات آبیاری ۲۴، ۱۹، ۱۴ و ۱۲ مرتبه می باشد. بطور متوسط در طی دو سال تیمارهای آبیاری پس از ۵۰، ۷۰، ۱۰۰ و ۱۲۰میلیمتر تبخیر تجمعی معادل آبیاری پس از ۵۵، ۷۰، ۸۰ و ۹۰ درصد کاهش رطوبت خاک می باشد. اثر آبیاری بر ناخالصیهای غیر فندی و عوامل کیفی ریشه چون سدیم، پتاسیم، ؟؟؟ آمینه، قلیائیت ، خلوص عصاره و قند ملاس و همچنین بر مقادیر ازت، پتاسیمو فسفر دمبرگ چغندل قند معنی دار نبوده است.
با بررسی نتایج آماری و توجه به تعداد دفعات آبیاری، تیمار آبیاری پس از ۱۰۰ میلیمتر تبخیر تجمعی در ۱۴ نوبت توصیه می گردد. این میزان تبخیر تجمعی معادل ؟؟ کاهش رطوبت خاک (حدود ۸۰ درصد) می باشد. دور آبیاری در ماههای تیر و مرداد و نیمه اول شهریور برابر ۱۰-۸ روز و در ماههای اردیبهشت (نیمه دوم)، خرداد، و از نیمه دوم شهریور تا اواسط مهر که ابیاری ادامه دارد، ۱۳-۱۰ روز است.