سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

رضا سیاه منصور – عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان
محمد جعفری – عضو هیئت علمی و استادیار دانشگاه تهران
رضا کرمیان – کارشناس ارشد بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز لرستان
علی محمدیان – کارشناس ارشد بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز لرستان

چکیده:

اکوسیستم های طبیعی بطور طبیعی دارای نظم و تعادل خاص خود می باشند مگر اینکه تحت تأثیر یک نیروی خارجی دچار بی نظمی گردند، که متاسفانه انسان با بی رویه و غیراصولی از برخی از عناصر آن باعث آنارشیتی محض در بسیاری از حوزه های آبخیز شده است . تا آنجائیکه با صرف هزینه های فراوان هم نمی تواند تخریب آب و خاک و محیط زیست را کنترل نماید . یکی از عمده ترین پیامدهای تخریب تولید رسوب و رواناب است که علاوه بر آلودگی محیط زیست، باعث بروز سیل و فقر خاک و فرسایش می شود و عامل اصلی آن کنترل یا دستبرد در پوشش گیاهی است که طبعاً با کاهش کمی و کیفی سپر حفاظت خاک زمینه برای splash erosion که از مراحل مقدماتی فرسایش است فراهم شده و تا Bad land ممکن است کشیده شود . بهر حال بر اساس بررسی که قالب کرتهای با ابعاد ۹×۲۲ متر است و با استفاده از بلوکهای قابل تصادفی و بصورت اسپیلت پلات در دو تکرار به اجراء درآمد و تیمارهای آن شامل -۱ شخم در جمعیت شیب -۲ درو یا کف بر -۳ شاهد، -۴ چرای متعادل یا برابر ظرفیت و -۵ چرای بی رویه یا معمول منطقه بودند . پس از مقایسه مشخص گردید که تیمارهای چرای بی رویه و شخم به ترتیب با تولید میزان ۱/۳۶ و ۱/۰۵ لیتر بر مترمربع در سطح ۵ درصد در گروه برتر قرار گرفتند و تیمار چرای متعادل با تولید ۰/۶۴ لیتر بر مترمربع کمترین مقدار را تولید نمود و این در حالی است که تیمارهای چرای بی رویه و شخم در جهت شیب به ترتیب با مقادیر ۲/۱۲ و ۱/۶۲ گرم بر مترمربع حداکثر میزان تولید رسوب را داشته و نسبت به چرای استاندارد و شاهد اختلاف میانگین معنی دار بودند . همچنین از نظر تولید میزان رسوب به ازاء هر لیتر رواناب یا در واقع غلظت رواناب مشخص گردید که تیمارهای واقع در جهت شیب جنوبی به ازاء هر لیتر رواناب ۰/۵۸ گرم رسوب و در شیب غربی ۰/۱۷۶ گرم رسوب تولید نمودند و در تیمار شخم در جهت شیب به ازاء هر لیتر رواناب ۰/۷۱ گرم رسوب وجود داشته است و در نهایت در بارش شماره )۹ که مشخصات و شدت حداکثر ۸ mm/h و شدت متوسط ۱/۷ میلیمتر، برساعت با میزان ۱۶/۸ میلیمتر، و در فروردین ماه پس از بارش ۸ که با تعداد کل ۲۳/۳ میلیمتر، در حالت اشباع به وقوع پیوست توانست بیشترین میزان رسوب و رواناب را تولید نموده و در سطح ۱ و ۵ درصد اختلاف معنی دار داشته باشد ) و جهت شیب جنوبی و تیمار شخم در جهت شیب و چرای بی رویه توانستند به ترتیب مقادیر ۴/۳ و ۴/۲ گرم رسوب به ازاء هر لیتر رواناب را تولید نمایند