سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

داود افیونی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
حمید رضا سالمی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
قاسم زارعی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی (کرج)

چکیده:

آبیاری بارانی علاوه بر دارا بودن مزایایی از قبیل افزایش کارایی مصرف آب،امکان کود آبیاری را نیز فراهم می سازد.گرچه نیتروژن از مهمترین عناصر مؤثر در عملکرد و کیفیت دانه گندم است،اما مصرف بیش از حد کودهای نیتروژنه باعث اتلاف آن در اثر آب شویی می گردد که علاوه بر کاهش راندمان مصرف کود،آلودگی آبهای زیرزمینی را نیز به همراه دارد. کشاورزی پایدار (Sustainable Agriculture) و کشاورزی حفاظتی (Conservation Agriculture) ایجاب می کند که کارایی مصرف کودهای نیتروژنه افزایش یابد.این تحقیق به عنوان سال اول یک آزمایش ۲ ساله، طی سال زراعی ۸۴-۱۳۸۳ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوتر آباد اصفهان اجرا گردید و هدف از آن بررسی امکان کاهش مصرف کود نیتروژنه در سیستم آبیاری بارانی و مطالعه اثرات متقابل مصرف کود نیتروژن به صورت کود آبیاری بر ۳ رقم گندم در ۳ تر اکم بذر،بود. برای اجرای آزمایش،از طرح آماری اسپلیت -‐فاکتوریل با سه تکرار استفاده شد.کرت های اصلی به سه تیمار: f1- کود دهی نیتروژن به میزان توصیه کودی به روش دست پاش، f2- کود دهی نیتروژن به میزان توصیه کودی در سیستم آبیاری بارانی و f3- کود دهی نیتروژن در سیستم آبیاری بارانی به میزان ۳۰ درصد کمتر از توصیه کودی، اختصاص داشت و ترکیب فاکتوریل ۳ رقم گندم (پیشتاز، شیراز و M-79-7) و ۳ تراکم بذر (۴۰۰،۳۰۰ و ۵۰۰ بذر در متر مربع ) در کرت های فرعی قرار گرفته بود . نتایج نشان داد که تفاوت معنی دار آماری بین عملکرد دانه در ۳ تیمار کود دهی وجود نداشت. میانگین عملکرد دانه در تیمارهای f1،f2 و f3 به ترتیب ۷۰۱۲،۷۱۶۸ و ۶۵۶۳ کیلوگرم در هکتار و میزان تولید دانه به ازای هر کیلوگرم کود اوره مصرفی، در ۳ تیمار مذکور به ترتیب ۱۷/۵۳، ۱۷/۹۲و ۲۳/۴۴ کیلوگرم بود که نشاندهنده افزایش قابل توجه کارایی مصرف کود نیتروژن در تیمار f3 می باشد.میانگین عملکرد دانه ارقام پیشتاز،شیراز و M-79-7 به ترتیب ۶۷۱۶،۷۳۹۰ و ۶۶۳۶ کیلوگرم در هکتار بود که نشان داد در شرایط آبیاری بارانی ، مناسب ترین رقم از بین ارقام مورد بررسی رقم پیشتاز بوده است.بر اساس نتایج بدست آمده ، تراکم۴۰۰ بذر در متر مربع ، مناسب ترین تراکم در شرایط این آزمایش بود.بدین ترتیب به نظر میرسد با کود آبیاری نیتروژن در سیستم آبیاری بارانی در کشت گندم ، امکان افزایش کارایی مصرف نیتروژن وجود دارد که اقدامی در راستای کشاورزی پایدار است.