سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش منطقه ای بهره برداری از منابع آب حوضه های کارون و زاینده رود (فرصتها و چالشها)

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

لاله رنجبران – کارشناس ارشد تاسیسات آبیاری سازمان آب و برق خوزستان
آرش ندری – کارشناس ارشد آبشناسی سازمان آب و برق خوزستان

چکیده:

رودخانه کارون بزرگ با جریان سالانه ای معادل ۲۱میلیارد مترمکعب ( بر اساس دوره ۳۰ ساله آماری اخیر) بیشترین حجم جریان سالانه را در بین رودخانه های ایران دارا می باشد‍. ایستگاه های هیدرومتری اهواز و ملاثانی از جمله مهمترین ایستگاه های هیدرومتری موجود بر روی این رودخانه می باشند که به فاصله ۶۴ کیلومتری از یکدیگر قرار دارند. مقایسه حجم عبوری از ایستگاههای مذکور نشان می دهد که تفاوت قابل ملاحظه ای در حجم جریان عبوری سالیانه از این ۲ ایستگاه وجود دارد. تفاوت یاد شده فاقد روند مشخصی بوده و در سالهای مختلف متفاوت می باشد. بررسی ها نشان داد از بین فرضیات مختلفی که در این زمینه ارائه شده استدلیل اصلی اختلاف در محاسبات دبی در ایستگاه های مذکور، صرفنظرکردن از هیدرولیک جریان در شرایط سیلابی و پدیده Hysteresis در رابطه دبی- اشل در طی سیلابها می باشد. دبی های اندازه گیری شده در این دو ایستگاه جهت تهیه منحنی های دبی- اشل در سالهای آبی ۸۳-۸۲ دلالت بر پدیده Hystersis و رفتارحلقه ای رابطه دبی- اشل در زمان سیلاب دارد. از آنجا که اندازه گیری های کافی جهت تعیین کمی تفاوت ناشی از عدم استفاده از منحنی های دبی اشل خاص شرایط سیلابی وجود ندارد و از طرفی مقادیر حداکثر لحظه ای جریان سیلابی بر آورد شده در طول دوره آماری دارای اشکال می باشد، لذا در این مطالعه منحنی های دبی – اشل جدیدی جهت برآورد منطقی تر دبی حداکثر لحظه ای ( بااستفاده از روشslope- conveyance factor شیب – ضریب انتقال )تهیه و مورد بررسیقرار می گیرند. محاسبات انجام شده با این روش اختلاف حجم گذر یافته در ایستگاه های اهواز و ملاثانی را به حداقل رساند.