سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

مهدی همایی – دانشیار گروه خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس
محمدهادی غفاریان مقرب – دانش آموخته رشته خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده:

همگام با توسعه صنعتی، بشر با تغییر ژرف در روند زندگی طبیعی خویش، فشاری زیاد بر طبیعت پیرامونش وارد ساخته که موجب اختلالاتی فراوان در زیست بوم شده است . افزایش میانگین دمای کره زمین، گسترش بیابان ها، حرکت یخچال ها و آلودگی آب، هوا و خاک مثال هایی از این دست هستند . خاک بعنوان صبورترین جزء طبیعت، دیرتر از سایر اجزاء اختلالات ناشی از آلودگی را بروز می دهد . آلودگی خاک از نظر ترکیبات آلوده کننده به آلاینده های آلی و معدنی تقسیم می شوند . از میان آلاینده های معدنی، فلزات سنگین، بدلیل غیر قابل تجزیه بودن و اثرات فیزیولوژیکی
آنها بر موجود زنده در غلظت های کم، از اهمیت خاصی برخوردارند . سرب با عدد اتمی ۸۲ ، وزن اتمی ۲۱۷/۱۹ و جرم ویژة ۱۱/۳۴ gr/cm 3 جزء فلزات سنگین است . اکنون پس از آهن، مس، آلومنیوم و روی در جایگاه پنجمین فلز پرمصرف قراردارد . سرب عنصری غیرضروری در فرآیندهای متابولیکی است و می تواند اثراتی سمی و مرگ آور برای موجودات زنده، حتی در مقادیر بسیار کم داشته باشد . براساس نظر آژانس حفاظت از محیط زیست ۱ سرب، عمومی ترین عنصر سنگین آلوده کنندة محیط زیست است . سرب بر روی سطوح تبادلی جذب و توسط آنیونهایخاک رسوب می یابد . مقدار این جذب به نوع کانی رس، میزان رس و مواد آلی خاک بستگی دارد . سرب به شکل Pb +2 در محلول خاک، توسط فرآیندهای پخشیدگی و جریان انبوه به سطح ریشة گیاه منتقل می شود . همچنین، اندکی نیز به صورت جذب تماسی توسط گیاه جذب می شود و به سرعت به صورت فسفات سرب در سطح ریشه، بافتها، آوندهای چوبی و آبکش رسوب می کند . ترسیب و تثبیت سرب در آوندهای چوبی و بافت ریشه، سبب تأخیر در انتقال سرب به شاخساره و برگ ها می شود