سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: پنجمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران

تعداد صفحات: ۱۹

نویسنده(ها):

علیرضا نیکویی – عضو هیأت علمی گروه اقتصاد کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ا
احمد سلیمانی پور – عضو هیأت علمی گروه اقتصاد کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ا
ابوالقاسم باقری – پژوهشگر گروه اقتصاد کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفها

چکیده:

با توجه به اهمیت تولید چغندر قند در کشور از نظر تولید قند و شکر و فراورده های مختلف، شناخت و بررسی جنبه های اقتصادی آن از اهمیت خاصی برخوردار است. از جمله مهم ترین بعد اقتصادی چغندر قند ، مسئله اشتغالزایی این محصول می باشد که در این زمینه تا کنون تحقیقی صورت نپذیرفته است. بر ای مبنا در مطالعه جاری ابتدا داده ها و اطلاعات لازم جهت تعیین میزان استفاده از نیروی کار جاری و بهینه زراعت چغندر قند با تکنولوژی متفاوت از طریق روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده و تکمیل پرسشنامه حسابداری مزرعه از جامعه مورد پژوهش که شامل چغندر کاران استان اصفهان بود ، اخذ گردید. همچنین نیروی کار لازم برای حمل و تبدیل چغندر قند به هر تن شکر ناخالص با استفاده از اطلاعات پرسشنامه ای بدست آمد. بر اساس نتایج بدست آمده ، به طور متوسط ۱۵۷/۰۴ روز – نفر نیروی کار در هر هکتار تولید چقندر قند استفاده می شود که از این میزان ۳/۳۱ روز- نفر شامل نیروی کار راننده و ۱۲۹/۰۲ روز- نفر نیروی کا کارگر و ۲۴/۷۱ روز- نفر نیروی کار مدیریتی می باشد. در بین فعالیت های مختلف زراعی بیشترین میزان استفاده از نیروی کار بترتیب مربوطبه وجین و تنک کاری (۳۹/۷%)، برداشت (۳۲/۵%) و آبیاری (۲۵/۳%) بوده است. از نظر استفاده از نیروی کار راننده نی زنتایج نشان داد ۷۷/۹ درصد از این نیروی کار در فعالیت های مربوط به آماده سازی زمین مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج همچنان نشان داد استفاده از نیروی کار برای هر تن چغندرقند و شکر ناخالص بطور متوسط برای حمل هر تن محصول چغندر و شکر ناخالص بطور متوسط به ترتیب معادل ۵/۴۵ و ۳۴/۱۳ روز – نفر بدست آمد. میزان اشتغال بهینه در هر هکتار چغندر قند ، ۱۷۷/۲۷ روز- نفر و پتانسیل بالقوه این محصول در افزایش اشتغال ۲۰/۲۴ روز- بدست آمد. بررسی مراحل دیگر نشان داد ، به طور متوسط برای حمل هر تن محصول چغندر قند از مناطق تولید استان، ۰/۳۵ روز- نفر نیروی کار شامل راننده و کمک راننده نیاز است که این میزان برای حمل هر تن شکر ناخالص معادل ۲/۰۳۱۷ روز- نفر می باشد. متوسط زمان بارگیری محصول چغندرقند در مزرعه ۲/۰۴۳ ساعت و برای انتقال محصول به کارخانه و تحویل آن به ترتیب ۵/۰۸۱ و ۶/۲۹۶ ساعت بدست آمده است. در مرحله تبدیل نتایج حاکی از این است که به ازای تولید هر تن تولید شکر ناخالص در کارخانجات قند استان اصفهان، به طور متوسط ۷/۱۷ نیروی کار به صورت روز- نفر مشغول به کار می باشند. نتایج کلی طرح نشان داد ، به طور متوسط ۴۳/۳۳ روز- نفر در مجموع مراحل تولید، حمل و تبدیل چغندر قند و تولید هر تن شکر ناخالص مشغول کار بوده اند که این میزان از ۳۴/۳۷ روز- نفر در کشت نیمه مکانیزه تا ۴۹/۰۷ روز- نفر در کشت سنتی متغیر بوده است. علاوه بر این نتایج نشان داد ۷۸/۷۶ درصد نیروی کار در مرحله تولید، ۴/۶۸ درصد در مرحله حمل و ۱۶/۵۴ درصد در مرحله تبدیل چغندر قند برای تولید هر تن شکر ناخالص مورد استفاده قرار گرفته است.