سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: چهارمین همایش ملی بیوتکنولوژی ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

محمد قذبانی مشکین – دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس
مختار جلالی جواران – عضوهیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس
نیازعلی سپهوند – عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات و اصلاح نهال و بذر

چکیده:

برای انتقال ژن به گیاهان از روش های مختلفی استفاده می شود که اکثر این روش ها مبتنی بر کشت بافت و باز زایی گیاه از سلول های تراریخت شده می باشد، که نیازمند به صرف وقت و هزینه زیادی می باشد. علاوه بر وقت گیر و پر هزینه بودن روشهای انتقال ژن مبتنی بر کشت بافت، تنوع بالای سوماکلونال در گیاهان تراریخت از دیگر مشکلات استفاده از این روشها می باشد. برای حل این مشکلات امروزه علاقه زیادی به بهره گرفتن از روشهای انتقال ژن بدون استفاده از کشت بافت وجود دارد که یکی از روشهای انتقال ژن غیر مبتنی بر کست بافت، انتقال ژن با بهره گیری از خلاء نسبی می باشد. این روش علاوه بر سادگی، کم هزینه بودن و عدم وجود تنوع سوماکلونال برای گونه های مختلف که سیستم کشت بافت در آنها توسعه نیافته کاربرد دارد. انتقال ژن با استفاده از این روش اولین بار در گیاه آرابیدوپسیس به کار برده شد و اخیراً کاربرد موفقیت آمیز آن در چند گونه دیگر گیاهی محدود مانند تربچه گزارش شده است. در این پروژه تحقیقاتی برای اولین بار اقدام به انتقال ژن با روش تلقیح با ایجاد خلاء نسبی به گیاه کلزا گردید. همچنین از یک رقم آرابیدوپسیس نیز به عنوان شاهد استفاده شد و فراوانی تراریخت های به دست آمده از گیاه کلزا با این گیاه مقایسه شدند. در این بررسی از دو نژاد اگروباکتریوم EHA101 و C58(pGV3101) که حاوی پلاسمید pVW295 بوده و حامل ژنهای مقاومت به کانامایسین (NPT II) و (GUS) استفاده شد. گیاهان کلزا و آرابیدوپسیس در مرحله گلدهی در داخل دسیکاتور در سوسپانسیون حاوی اگروباکتریوم غوطه ور و به مدت ۳۰-۴۰ ثانیه در خلاء ۰۳۵ تا ۰۴۰ میلی متر جیوه تیمار شدند. بذور حاصل از گیاهان تیمار شده با استفاده از محیط کشت انتخابی حاوی ۵۰ و ۳۰ میلی گرم در لیتر کانامایسین به ترتیب برای انتخاب گیاهان کلزا و آرابیدوپسیس تراریخت استفاده شد. پس ار انتخاب گیاهان تراریخت بر سطح محیط کشت حاوی کانامایسین سنجش هیستوشیمیایی به منظور بررسی صحت انتقال ژن GUS بر روی نتایج انتخاب شده انجام گرفت. نتیجه آزمایش هسیتوشیمیایی صحت انتقال ژن GUS را مورد تأیید قرار داد. نتایج حاصل از بررسی بذرهای حاصل از گیاهان تلقیح شده نشان داد که فراوانی گیاهان تراریخت به دست آمده از گیاه آرابیدوپسیس ۱/۴۴ برابر گیاه کلزا است. همچنین باکتری EHA101 کارایی بیشتری نسبت به باکتری نژاد C58(pGV3101) در انتقال ژن به گیاهان آرابیدوپسیس و کلزا دارد.