سال انتشار: ۱۳۷۸

محل انتشار: اولین همایش ملی صنایع دریایی ایران

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

علی پاک نژاد – کارشناس ارشد خاک و پی، مهندسین مشاور سازه پردازی ایران
علی باقری – کارشناس ارشد مهندسی آب، مهندسین مشاور سازه پردازی ایران

چکیده:

حمل و نقل از طریق رودخانه یکی از قدیمیترین اشکال ترابری در دنیای قدیم بوده است. در تمدنها باستان رودخانه هایی مانند نیل، فرات، کنگ و دانوب برای این امر مورد استفاده قرار می گرفتند و سابقه ناوبری در آبراهه های اروپا به سال ۷۹۳ میلادی بر می گردد، در حالی که در ایران سوابق کشتیرانی بر روی رودخانه های کارون،بهمنشیر و اروند به حدود ۱۹ میلادی می رسد. سامانه های مختلف حمل و نقل به انواع مختلفی از قبیل حمل و نقل جاده ای، ریلی، هوایی، آبی، پیوسته و ترکیبی تقسیم بندی می شوند. در مقایسه سازمانه های مختلف ترابری ملاکهایی نظیر مصرف انرژی ، هزینه واحد حمل (تن کیلومتر) ، ظرفیت حمل، مسایل اجتماعی – اقتصادی و اثرات زیست محیطی مد نظر قرار می گیرد.
در یک بررسی کلی کمترین میزان مصرف انرژی مربوط به حمل و نقل آبی است . از نظر حجم ترافیکی یک کشتی ۱۲۰۰ تنی معادل است با ۴۰ واگن ۳۰ تنی و ۶۰ کامیون ۲۰ تنی و از نظر اثرات زیست محیطی کمترین آسیب مربوط به حمل و نقل آبی است.
در این مقاله به آبراهه های معروف دنیا نظیر آبراه سنت لورنس به طول ۳۷۰۰ کیلومتر در منطقه مرزی آمریکا و کانادا، کانال سون راین در منطقه مرزی بین فرانسه، آلمان و سوئیس ، کانال ولگا – دن به طول ۱۰۱ کیلومتر در روسیه، کانال ترال هاتان به طول ۸۲ کیلومتر در سوئد و کانال راین – ماین – دانوب به طول ۱۷۱ کیلومتر در آلمان اشاره شده و مشخصات کلی آنها مورد بررسی قرار خواهندگرفت. با توجه به جایگاهترابری آبی در دنیای امروز جای آن دارد که در مورد احیای ترابری در آبراه های داخل کشور تامین شود . در این راستا خوزستان با توان اقتصادی بالا و وجود رودخانه کارون موقعیت ممتازی دارد که لازم است در مورد احیای ترابری آبی و مزایای نسبی احداث آبراه کشتیرانی در کارون توجه بیشتری مبذول گردد.