سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دومین همایش منطقه ای منابع طبیعی و محیط زیست

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

حسین قره داغی – استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان

چکیده:

در گذشته به دلیل جمعیت پایین انسان ودام، دخالت اندک انسان و بهرهبرداری معقول دام از مراتع،همواره تعادلی نسبی بین دام ومرتع وجود داشته است ، ولی در دهه های اخیر این تعادل بهم خورده و با فشار بر پوشش گیاهی، مراتع نیز بیشتر تخریب شده است. هدف از انجام این تحقیق مقایسه ترکیب پوشش گیاهی در اراضی تحت چرای دام با اراضی حفاظت شده یا قرق و به عبارت دیگر بررسی تأثیر شدت چرای دام بر ترکیب پوشش گیاهی در ایستگاه تحقیقات مرتع و دام نیر در استان یزد میباشد. اطلاعات مربوط به تراکم و درصد پوشش تاجی برای گونه های موجود در منطقه در طول چهار ترانسکت موازی با هم و در داخل چهل پلات ۲ مترمربعی که بصورت تصادفی – سیستماتیک در طول ترانسکتها پراکنش یافته بودند، در دو منطقه قرق و چراشده برداشت و مورد مقایسه و تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در صد پوشش تاجی و تراکم گونههای Stipa barbata Salsola orientalis با در صد اطمینان ۹۹ درصد در داخل منطقه قرق بیشتر از منطقه چرا شده بود. در رابطه با گونه درمنه Artemisia sieberi نتیجه برعکس گونههای قبل بدست آمد، بطوریکه میزان درصد پوشش تاجی و تراکم این گیاه در منطقه چرا شده بیشتر از قرق بود. در رابطه با گونههای Launaea acanthodes , Scariola orientalis میزان درصد پوشش تاجی و تراکم آنها در مناطق چرا شده بیشتر از منطقه قرق ارزیابی شد. درصد پوشش تاجی و تراکم گونه سمی و مهاجم Hertia angustifolia و گونه مهاجم و کلاس Noaea mueronata III در منطقه چرا شده بیشتر از قرق بود، ولیکن اختلاف مذکور از نظر آماری معنی دار نبود. در رابطه با گونه خاردار و مهاجم Cousinia deserti میزان هر دو عامل پوشش تاجی و تراکم این گونه در منطقه قرق شده بیشتر از مناطق چرا شده بوده است ولیکن در رابطه با این گونه نیز این اختلاف معنی دار نمیباشد. در رابطه با کل پوشش گیاهی دو منطقه نیز، میانگین درصد پوشش تاجی و تراکم کل پوشش گیاهی در منطقه قرق بیشتر از منطقه چرا شده می باشد، ولیکن این اختلاف تا سطح خطای ۵ درصد معنی دار نمیباشد. در مجموع نمره ترکیب پوشش گیاهی منطقه قرق بیشتر از مناطق تحت چرای دام ارزیابی گردید. نتایج حاصل نشان داد که گیاهان منطقه قرق به مراتب دارای کیفیت و ترکیب گیاهی مرغوبتری نسبت به اراضی چرا شده می باشند و چرای شدید دام در مناطق خارج از قرق باعث تنزل کیفیت ترکیب پوشش گیاهی در این منطقه شده است. بالعکس در منطقه قرق عدم چرای دام باعث بهبود ترکیب گیاهی و زادآوری گونههای مرغوب مرتعی شده است