سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: نخستین همایش انجمن جمعیت شناسی ایران

تعداد صفحات: ۲۹

نویسنده(ها):

جلیل ایران محبوب – دکتری جامعه شناسی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز
اصغر میرفردی – دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه شیراز

چکیده:

این مقاله با هدف شناخت تعامل واقعی بین جمعیت و شهرنشینی در ایران در طی سالهای ۱۳۳۵ تا ۱۳۷۵ نگاشته شده است. ایران طی بیش از چهاردهۀ گذشته با دو پدیدۀ مرتبط با هم یعنی، رشد جمعیت و شهرنشینی مواجه بوده است. شهرنشینی فزایندۀ ایران در طی دهه های اخیر در ارتباط مستقیم با جمعیت است و از سوی دیگر خود پدیدۀ شهرنشینی تحولاتی را در ساخت جمعیت از نظر فعالیت ساخت سنی و جنسی به وجود می آورد. این مقاله با بهره گیری از آمارهای موجود سرشماری و تحلیل آنها به بررسی شهرنشینی و ارتباط بین جمعیت و شهرنشینی در ایران می پردازد. گسترش میزان شهرنشینی، افزایش تعداد شهرها، افزایش مشاغل خدماتی و غیرتولیدی از جمله مباحثی است که این مقاله به آنها پرداخته و به نتایجی در این زمینه ها نائل شده است. این مقاله با بهره گیری از دیدگاه نظام جهانی و همچنین طرح طبقه بندی شوکی، ویلیام ویل، پس از تحلیل اطلاعات به این نتیجه رسید که افزایش جمعیت از یکسو و سیاستهای اقتصادی – اجتماعی در جامعه از سوی دیگر موجب افزایش جمعیت درمرحلۀ اول، افزایش مهاجرت روستا – شهری و در نتیجه افزایش میزان شهرنشینی و ایجاد شهرهای جدید و شکل گیری کلان شهرها درمراحل بعدی شده است.