سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

ابراهیم خواجه ای – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی

چکیده:

امروزه اثرا ت پوشش گیاهی در حفاظت و تثبیت دیواره رودخانه ها بعنوان یک روش موثر ، کاربردی و اقتصادی که دارای قابلیت تجدید حیات طبیعی و بازسازی داشته ، پذیرفته شده است . این بررسی در پایین دستسد انحرافی شهید کشتگر واقع در رودخانه نازلوچای ارومیه ، با هدف انتخاب و معرفی گونه های گیاهی مناسب برای حفاظت کناری رودخانه نازلو چای به اجرا گذاشته شد . قبل از اجرای طرح مطالعات اولیه شامل : ارزیابی پتانسیل بیولوژیکی دیواره های رودخانه، انتخاب و تهیه مقطع مناسب برای عملیات بیولوژیکی و شناسایی و کاشت انواع درخت و درختچه انجام و گونه های سازگار و سریع الرشد با شرایط اکولوژیک منطقه نظیر صنوبر، بید ،گز و مرغ جهت کاشت انتخاب گردیدند . سپس با عملیات ساده مهندسی بستر بازه انتخابی تسطیح و شیب آن به نسبت یک به دو اصلاح گردید . غرس نهالها در فواصل یک متری انجام و بوته های مرغ و بذر ارزن در حد فاصل نهالها جهت افزایش تراکم پوشش گیاهی کشت گردید . ضمن اینکه نهالها در مواقع نیاز ( هر هفته یکبار ) تا سال سوم اجرای طرح به روش سیفونی از نهر بالا دست آبیاری شدند . بررسی نتایج نشان داد که گونه های صنوبر ،بید و گز به ترتیب ۱۴/۵ ، ۶۰/۳ ، ۲۸/۷ درصد تلفات داشت ه و بطور متوسط از ۶۸ درصد زنده مانی در طی سالهای ) ( ۱۳۷۷ -۱۳۸۰ برخوردار بوده اند ، که این میزان زنده مانی علیرغم محدودیت های ادافیکی ، در سطح زنده مانی خوب ارزیابی شد . همچنین نتایج آمار برداری سال ۱۳۸۵ نشان داد که علیرغم محدودیتها و عدم مراقبت لازم در طی سالهای ۱۳۸۰ الی ۱۳۸۵ نهالها از رشد و شادابی خوبی برخوردار بوده و نهالهای صنوبر ، بید و گز بطور متوسط به ترتیب سالانه ۱۸/۳ ، ۱۲/۹ و ۸۰ درصد رشد طولی و ۲۴۱ ، ۱۳۱ و ۸۶/۶ در صد رشد قطری داشته اند . بنا بر این می توان نتیجه گرفت که استفاده از گونه های صنوبر ، بی د و گز ریشه دار جهت تثبیت و حفاظت کناری رودخانه ها ، اقتصادی بوده و کاربرد آن در رودخانه های منطقه بعنوان یک راهکار عملی در جهت ایجاد پویایی و حیات پایدار سیستم
رودخانه ها توصیه می گردد .