سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

فریدون داودی – عضو هیئت علمی دانشگاه ابهر
نایب دانشی – محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان
محسن خدادادی – عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

چکیده:

به منظور بررسی تاثیر آبیاری های تکمیلی در مراحل مختلف فنولوژیکی گندم در شرایط دیم بر بیوماس، عملکرد دانه، وزن هزار دانه و مقدار نیتروژن وپروتئین دانه آزمایشی ازپاییز سال ۸۴ به مدت یک سال زراعیدر مزارع شهرستانخرمدره در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی باچهار تیمار و در سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از : I1 – یک نوبت آبیاری در مرحله خوشه رفتن به مقدار ۵۰۰ متر مکعب در هکتار، I2 = دو نوبت آبیاری در مراحل خوشه رفتن و دانه بستنجمعا به مقدار ۵۰۰ متر مکعب در هکتار، I3 = یک نوبت آبیاری در مرحله دانه بستن به مقدار ۵۰۰ متر مکعب در هکتار وi4 = تیمار شاهد (بدون آبیاری). کلیه تیمارها پس از کاشت تا مرحله اعمال تیمارهای آبیاری تکمیلی که از مرحلهخوشه رفتن شروع می شد، در شرایط یکنواخت کاشت و داشت به صورت دیم قرار داشتند. همچنین در طول دوره رشد مراقبت های زراعی غیر از تیمارهای آبیاری تکمیلی به طور یکنواخت در کل کرت های آزمایشی انجام و یادداشت برداریهای لازم در طول دوره داشت و برداشت نیز از قبیل تاریخمراحل فنولوژیکی از قبیل مرحله خوشه رفتن، ساقه رفتن، دانه بستن و رسیدن فیزیولوژیکی انجام و رکوردگیری محصول بیوماس ، عملکرد دانه، وزن هزار دانه، درصد نیتروژن دانه و درصد پروتئین دانه نیز اندازه گیری و محاسبه گردیدند. بررسی نتایج آزمایش نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری تکمیلی بر روی صفات بیوماس، عملکرد دانه، وزن هزار دانه در سطح یک درصد و بر روی درصد نیتروژن و درصد پروتئین دانه در سطحپنج درصد معنی دار بود. بطوری که حداکثر مقدار صفات فوق الذکر از تیمار آبیاری تکمیلی در مرحله خوشه رفتن به ترتیب بیوماس ۶/۸۸۸ و عملکرد دانه ۲/۴۴۲ تن در هکتار، وزن هزار دانه ۴۲/۳۲ گرم، مقدار ازت ۱/۹۷۷ و پروتئین ۱۱/۵۳ درصد و حداقل مقادیر صفات فوق الذکر از تیمار شاهد (بدون آبیاری تکمیلی) بدست امد. ابیای های محدود که در مراحل مختلف رشد و در سیکل های حساس فیزیولوژیکی انجام می گرفت سبب افزایش عملکرد کمی و کیفی محصول نسبت به شرایط بدون آبیاری شدند. و در گروه بندی که به عمل آمد همه این صفت در این تیمار در گروه a قرار گرفتند. البته تیمارهای ابیاری تکمیلی دیگر نیز که در مرالح مختلف زایشی انجام گرفته بود، از تاثیرات تقریبا نزدیک به اثرات تیمار آبیاری تکمیلی در مرحله خوشه رفتن برخوردار بودند و نسبت به تیمار شاهد از وضعیت بسیار خوبی بهره مند شده بودند، با توجه به نتایج بدست آمده از بررسی صفات کمی و کیفی، بیشترین اثرات مثبت در زراعت گندم دیم از تیمارهای آبیاری تکمیلی در مراحل مختلف بدست امد ولی در مرحله خوشه رفتن که تقریبا مصادف با اوایل تاثیرات منفی تنش خشکیدر شرایط کشت های دیم می باشد با انجام یک بار آبیاری می توان به مقدار حداقل ۳۰% محصول را افزایش داد و به عملکرد اقتصادی نیز دست یافت.