سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

حمیدراضا مجردی گیلان – عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج
علی سلاجقه – استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
محمد جعفری – استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
حسن احمدی – استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده:

تولید رواناب و رسوب یکی ازفرایندهای پیچیده ومهم است که متغیرهای متعددی در آن دخالت دارند. در روابط و مدلهای برآورد رواناب و رسوب متغیرهای مختلف لحاظ می گردند. یکیاز متغیرهای با اهمیت و موثر که کمتر مورد توجه قرار می گیرد. الگوی توزیع زمانیبارندگی است. این متغیر مستقل تاثیر بسزایی درکمیت و کیفیت رواناب ور سوب تولیدی درحوزه های آبخیز دارد. در این تحقیق ابتدا الگوی توزیع زمانی بارندگی از سه روش میانگین ترسیمی پیلگریم، میانگین محاسباتی پیلگریم و روش احتمالاتی هاف درحوزه آبخیز الوند واقع در محدوده ی شهرستان های قصر شیرین و گیلانغرباز توابع استان کرمانشاه تعیین و پس از مقایسه این الگوها با الگوهای تیپ سرویس حفاظت خاک ایالات متحده امریکا، تاثیر یکی از الگوهای تعیین شده بر تولید رواناب و رسوب بر روی سازنده های گروه فارس (آغاجاری، میشان و گچساران) مورد بررسی قرار می گیرد. بر اساس نتایج این روش ها، رگبارهای گروه تداومی ۳-۱ ساعته دارای الگوی چارک چهارم، بارش های ۶-۳ ساعته دارای الگوی چارک اولی و الگوی کلی بارش های با پایه های زمانی مختلف نیز چارک اولی تعیین شده است. مقایسه الگوهای منطقه ای با اگوی تیپ SCS، هیچگونه شباعتی را بین الگوهای منطقه ای و الگوهای SCS نشان نداده است. سپس رگبار یک ساعته چارک اولی بر روی سازندهای گروه فارس به کمک یک دستگاه باران ساز از نوع غیر فشاری و در سه شیب ۲۰، ۱۰ و ۴۰ درصد و در شرایط یکسان از نظر پوشش گیاهی، رطوبت اولیه و کاربری شبیه سازی گردید. داده های برداشت شده از نتایج این شبیه سازی ها به کمک توزیعات آماری مناسب مانند تحلیل واریانس، تحلیل عاملی، ازمون LSD ، توکی، شف، و تحلیل رگرسیون تجزیه و تحلیل گردید. همبستگی میزان هرزآب و رسوب درکلیه سازندها مستقیم و در حد بالایی بوده است. این همبستگی در ساند آغاجاری برای دو وضعیت رعایت وعدم رعایت الگوی توزیع زمانی بارش به ترتیب ۰/۹۲ و ۰/۸۷ سازند میشان ۰/۷۲، و ۰/۸۳ و سازند گچساران ۰/۹۲ و ۰/۸۳ بوده است. مقایسه تاثیر الگوی بارش درون سازندها نشان می دهدکه درتمامی سازندها با تغییر الگوی بارش ، همبستگی متغیر های رسوب، رواناب و ضریب رواناب نیز تغییر میکندکه این امر موید تاثیر الگوی توزیع زمانی بارش بر تولید رواناب و رسوب درسازندهای مورد مطالعه می باشد.