سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی بحران آب

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

نغمه سعادتی –
نادر حسینی زارع –
هاشم کمایی –
قدرت اله روشنفکر –

چکیده:

شرایط حساس کم آبی و خشکسالی جاری ( سال آبی ۸۷ – ۸۶ ) و کاهش کیفیت منابع آب، و از طرفی وابستگی بیش از ۹۰ درصد تامین آب شرب مردم استان خوزستان به منابع آبهای جاری و بالاخص رودخانه های کارون و دز، از چالش ها ، دغدغه ها و مسائل اساسی است که ذهن کارشناسان و همچنین مسئولین استانی بالاخص از جنبه تامین و حفظ کیفیت منابع آب شرب را بخود معطوف نموده است . در همین راستا برای حفظ کیفیت مطلوب منابع آب جاری ، جلسات و تصمیم گیری هایی در جریان است که از آن جمله موضوع کنترل منابع آلاینده و جلوگیری از ورود شاخه های شور طبیعی نظیر شور دشت بزرگ که در حد فاصل گتوند و شوشتر به رودخانه کارون وارد می شود یکی از این راه حلها پیشنهاد گردید . در این رابطه نیاز است که ابتدا اطلاعاتی از وضعیت کمی و کیفی شاخه شور دشت بزرگ و دامنه اثرات آن بر افزایش شوری رودخانه کارون ارائه شود . با توجه به اهداف فوق و با توجه به تجاربی که نگارندگان از وضعیت کمی وکیفی شور دشت بزرگ در گذشته وحال دارند ، موجب گردید تا وضعیت کمی و کیفی این شاخه و اثرات دیگر منابع آلاینده در بازه مورد مطالعه بر کیفیترودخانه کارون در این تحقیق مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد . اندازه گیری دبی و جریان رودخانه همزمان با نمونه برداری در ایستگاه هیدرومتریشور دشت بزرگ و پیمودن مسیر بازه کارون در حدفاصل سد تنظیمی گتوند تا شوشتر بهمراه نمونه برداری به منظور مطالعه اثر این شاخه شور طبیعی بر کیفیت آب رودخانه کارون از جمله محور فعالیتهای میدانی و آزمایشگاهی در این تحقیق در تابستان ۸۷را شامل می شود . نتایج بررسی نشان داده است که در شرایط مختلف رهاسازی آب از سد تنظیمی گتوند که در زمان مطالعه در محدوده ۵۰ الی ۱۵۰ مترمکعب بر ثانیه بوده است و بسته به شرایط کمی و کیفی شاخه شور دشت بزرگ که دامنه تغییرات آن در زمان مطالعه بین ۰٫۵ تا ۰٫۲ مترمکعب در ثانیه و با هدایت الکتریکی بین ۲۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰۰ میکروموس بر سانتی متر بوده است این اثر متفاوت و بین ۳۰ الی ۱۰۰ میکروموس بر سانتی متر می باشد . با در نظر گرفتن سایر منابع آلاینده اثر گذار بر کیفیت آب کارون در این بازه نظیر فاضلاب شهری گتوند و همچنین زهکش های مربوط به شبکه آبیاری و زهکشی دشت گتوند و عقیلی ، در شرایط مختلف ۵۰ تا ۱۵۰ متر مکعب در ثانیه رها سازی آب از سد گتوند ، موجب افزایش املاح و نمک های محلول رودخانه به میزان ۱۰۰ تا ۵۰۰ میکروموس بر سانتی متر را در مقطع شوشتر می شود.