سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: سومین همایش ملی فرسایش و رسوب

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

عزیزاله شاه کرمی – عضو هیت علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام لرستان
کریم خادمی – عضو هیت علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام لرستان
رضا سیاه منصور – عضو هیت علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام لرستان

چکیده:

بهره برداری بیش از حد و غیر اصولی از مراتع مسئله ای است که در اکثر حوزه های آبخیز صورت می گیرد بدون آنکه در برداشت و چرا از مراتع، مسائل حفاظت خاک و آب مورد توجه قرار گیرد. این تحقیق با هدف بررسی تاثیر شدت چرا بر میزان تولید رواناب و رسوب در دو جهت جغرافیایی و در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی و به صورت کرت های خرد شده در سالهای ۱۳۷۴ تا سال ۱۳۷۷ به اجرا در آمد، در این طرح جهت جغرافیایی (A) به عنوان کرت اصلی و تیمارهای شدت چرا و شخم به عنوان کرت های فرعی منظور گردیدند.
ابعاد کرتهای فرعی ۱/۸ ضربدر ۲۲ ممتر مربع بود که جهت جمع آوری رواناب و رسوب مخازنی در پایین دست آنها تعبیه شده بود و بعد از هر بارندگی میزان رواناب موجود در مخزن محاسبه کمی گردید. برای تعیین میزان رسوب، نمونه هایی از رواناب به آزمایشگاه منتقل و میزان رسوب تعیین می گردید.
نتایج این تحقیق صرفا از ده بارندگی پایانی طرح (سال آبی ۷۷-۱۳۶۷ ) بوده که عملیات تجزیه واریانس انجام گردیده است که نتایج ذیل به دست آمده است: شیب جنوبی از نظر میزان رسوب با مقدار ۲/۲ گرم بر متر مربعنسبت به شیب غربی با میزان ۰/۱۵ گرم بر متر مربع در سطح یک درصد برتر بود . تیمارهای چرای بی رویه، کف بر و شخم به میزان ۲/۱۲ ، ۱/۷۸ و ۱/۶۲ گرم بر متر مربع نسبت به چرای متعادل و قرق به ترتیب با میزان ۰/۱۲ و ۰/۲۴ بیشتر بودند، در نهایت بارش شماره ۹ و شیب و چرای بی رویه و کف بر و شخم به میزان ۳۵/۸، ۲۷/۶ و ۲۶/۸ گرم بر متر مربع در سطح یک درصد نسبت به سایر تیمارها برتر بود. از نظر میزان رسوب به ازاء هر لیتر روانال ۰/۵۸ گرم رسوب در شیب جنوبی، ۰/۱۷۶ گرم رسوب در شیب غربی و همچنین در تیمار شخم ۰/۱۷ گرم رسوب تولید شد.