سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

عبدالرحیم پیشکار – کارشناس ارشد آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری
راضیه میر – کارشناس آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری
طیبه سالارزاده – کاردان آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری

چکیده:

بدون شک، پارامترهای بسیاری در بحث توسعه همه جانبه ( بخصوص در روستاها ) بایستی مد نظر قرار بگیرد تا بر اساس یک برنامه ریزی زمانبندی شده بتوان اهداف طرح را محقق کرد .
در شرایط ویژه کشور ما و امکانات موجود در شهرها، جاذبه های بسیاری را برای ترک روستاها و اقامت در حاشیه شهرها ایجاد کرده است، لذا لازم است که زمینه ها و امکانات لازم در روستاها با شرایط مناسب ( بویژه اقتصادی و اجتماعی ) را فراهم نمود تا رغبت ماندن درروستاها بیشتر شود . برای این کار بدون شک پرداختن به امور زیر بنائی به منظور فراهم آوردن زمینه کار،اشتغال و درآمد پایدار و نیز پایداری وضع موجود، در اولویت اول می باشد . پایداری منابع پایه و تضمین حفظ آنها لازمه اصلی پایداری اقتصادی مناطق روستایی و نتیجه حفظ اشتغال و امنیت می باشد .
بالطبع این پایداری اقتصادی، جاذبه اصلی اقامت درروستاهاست . یکی از اینپارامترهای تاثیر گذار و مهم تضمین پایداری منابع پایه برای انجام عملیات کشاورزی و تولید است . درروستاهای ما که عمدتا ساختار اقتصاد خرد آنها بر اساس حداقل درآمدهای کشاورزی ، زراعت و دامداری است ، این مهم خود را بیشتر نشان می دهد . از بین منابع ، عوامل و نهاده های مختلف ، آب و زمین بعنوان دو عنصر اصلی تاثیر گذارترین فاکتورها می باشند . در مطالعه انجام شده منطقه دشت لاور در بخش فین شهرستان بندرعباس ، که در زیر دست سد خاکی لاور قرار گرفته است ودارای ۶۷۱ هکتار اراضی کشاورزی و ۳۱ هکتار باغی با کشت آن عمده گندم و همچنین مقداری هم صیقی جات است ) ۲۴۰ هکتار ) تاثیر احداث سد در منطقه بررسی شده است . سد خاکی لاور در بالا دست این دشت واقع شده است که با حجم آبگیری ۳۵ میلیون متر مکعب، با افزایش سطح آب و در نتیجه افزایش آب چاههای کشاورزی روستا بسیار موثر بوده ودر نتیجه پایین آمدن EC آب و قابل استفاده شدن آن جهت کشاورزی ( با توجه به خشکسالیهای بحرانی سالهای اخیر ) وهمچنین کاهش خسارات هر ساله سیل به اراضی ، زمینه های پایداری منابع آب و در مجموع ( امنیت آبی و خاکی ) را بوجود آورده است . این منطقه با جمعیت بالغ بر ۹۶۹ نفر بهره بردارو دامدار ) ۱۱۵ نفربهره برداردربخش کشاورزی ) و وابستگی مستقیم آنها به درآمدهای حاصل از کشت استراتژیک گندم و نیز میزان دام موجود در منطقه ، بطور مستقیم از منابع آبی و روانابهای استحصال شده در مخزن سد بهره مند می شود . بطوریکه بویژه در ۴ سال اخیر ، با توجه به حجم بالای مخزن سد ۳۵) میلیون متر مکعب ) این سد توانسته است پایداری منابع آب و آبدهی چاههای کشاورزی منطقه ) ۷۲ حلقه فعال ) را تضمین نماید . پردازش نقشه ها و اطلاعات در سیستم GIS و نرم افزار ARC GIS انجام شده است