سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

مجتبی محمودی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران
محمدعلی بهمنیار – استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه مازندران
سیدمجتبی صدرزاده – کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران
احمد فرهادی – کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران

چکیده:

نیتروژن ازجمله عناصر ضروری و مورد نیاز کلزا بوده که تاثیر به سزایی بر عملکرد دانه و درصد روغن کلزا دارد. مقادیر بالای نیتروژن موجب افزایشپروتئین و کاهش غلظت روغن دانه در این محصول می شود. اثر طبیعی نیتروژن بر رشد شامل افزایش ارتفاع شاخه های منتهی به گل آذین وتولید ماده خشک می باشد. تاثیر اساسسی نیتروژن بر اجزای عملکرد کلزا معمولا به صورت افزایش تعداد غلاف می باشد که بیشترین سهم را در افزایش عملکرد دانه دارد.
طیآزمایشی درامریکا اثر کودنیتروژن بر عملکرد دانه و میزان روغنو جذب فسفر، پتاسیم گوگرد بر کلزا بهاره مورد مطالعه قرار گرفت. این آزمایش در چهار سطح نیتروژن صفر، ۱۶۸، ۸۴ و ۲۵۲ کیلوگرم نیتروژن در هکتار در منطقه تحت آبیاری و سه منطقه دیم مونتانا اجرا شد. عملکرد و مقدار روغندانه عکس العمل نزدیکی نسبت به نیتروژن قابل جذب (نیتروژن کود به اضافه نیترات موجود در عمق ۹۰ سانتیمتری خاک) داشتند. عملکرد از ۱۰۰ تا ۳۸۰۰ کیلوگرم در هکتار و مقدار روغن دانه از ۳۷۰ تا ۵۱۰گرم در کیلوگرم متغیر بود و با افزایش سطح نیتروژن درصد روغن کاهش یافت. بیشترین مقدار عملکرد دانه و روغن در سطح ۲۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. در آزمایشی دیگر اثر نیتروژن و فسفر بر عملکرد و مقدار روغن کلزای دیم بررسی شد. سطوح صفر، ۸۴ و ۱۶۸ کیلوگرم نیتروژن در هکتار در ترکیب با سطح صفر ۶/۸، ۲۳/۱۶ و ۵۰/۴ کیلوگرم فسفر در هکتار به کار برده شد. بیشترین عملکرد در پلات ۱۶۸ کیلوگرم نیتروژن در هکتار با تولید ۳۲۰ کیلوگرم کلزا در هکتار به دست آمد.همچنین در سال های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ با مصرف ۹ سطح کود نیتروژن (۴۵ تا ۲۲۵ کیلوگرم نیتروژن در هکتار) این نتیجه حاصل شد که باافزایش مقدار نیتروژن ، عملکرد دانه افزایش یافت و در سال ۱۹۹۱ حداکثر عملکرد در تیمار ۱۳۵ کیلوگرم نیتروژندر هکتار به دست آمد. بررسی ها نشان داد که محصول کلزای بهاره برای هر تن دانه تولیدی به ۵۰ تا ۶۰ کیلوگرمنیتروژن نیاز دارد. با توجه به درصد روغن دانه کلزا، کشت این محصول در سال های اخیر توسعه یافته و ارقام غالب کلزا در منطقه شمال کشور شامل اپشن (Option-500)، هایولا (Hayola-401) و پی اف (PF) می باشند که در این تحقیق تاثیر نیتروژن بر عملکرد، برخی اجزای عملکرد، روغن و پروتئین دانه مورد بررسی قرار گرفت.