سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

احسان رنجبر – دانشجوی کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی دانشگاه فردوسی
غلامحسین حق نیا – عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
امیر لکزیان – عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
امیر فتوت – عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده:

آترازین یکی از پر مصرف ترین و رایج ترین علف کشها در جهان می باشد و برای نابودی علف های هرز پهن برگ کشتزارهای ذرت، سورگم و نیشکر بکار می رود(۱). کاربرد گسترده و ماندگاری زیاد آن در زیست بوم آلودگی آبهای سطحی وزیر زمینی را در پی دارد و به دلیل ایجاد سمیت در جانورانو سرطان زا بودن آن برای انسان، خاستگاه نگرانی های زیادی شده است (۱، ۲، ۶) سرعت تجزیه آترازین در خاک اندک است و زیر تاثیر عواملی همچون تاریخچه مصرف، مواد غذایی خاک و حضور ریز جانداران قرار میگیرد. نیمه عمر دگرگونی ماهیت آترازین به متابولیت های غیر سمی از ۶۰ روز تا یک سال گزارش شده است و کمتر از ۴۰ ردصد علف کش مصرف شده، کاملا معدنی می شود (۱، ۳، ۶، ۷) از این رو بیشترین بخش آترازین و متابولیت های آن به آرامی در آب زیر زمینی رخنه می کنند و یا همراه با فرایند فرسایش وارد آبهای سطحی می گردند. تجزیه شیمیایی آترازین در پی جدا شدن گروه کلر از ساختار حلقوی آن طی فرایند هیدرولیز انجام می پذیرد و محصول آن هیدروکسی آترازین خواهد بود. اینرخداد را ذرات رس و ماده آلی خاک شدت می بخشند (۱و۳) . با تجزیه زیستی، ترکیبات هیدروکسی آترازین و متابولیتهای N – دی آلکیل تولید می شوند و فرو پاشیدن ساختار حلقه تریازین آخرین گام در تجزیه کامل آترازین است (۵).
آفت کش ها به عنوان منبع کربن و نیتروژن در رشد میکروبی خاک دخیل هستند . برخی گزارشها نشان می دهند که ، افزودن ماده آلی به خاک تجزیه آترازین را کاهش میدهد. وجود کمپوست ، خاک اره، گلوکز و برخی دیگر از مواد الی در خاک اگرچه جمعیت و فعالیت ریزجانداران را افزایش می دهد، لیکن تاثیری واژگونه بر تجزیه آترازین بر جای می نهد (۵و۶) افزودن مواد آلی با نسبت C/N بالا باعث می گردد تا نیتروژن محدود گردد و جمعیت میکروبی خاک بر سر تصاحب منابع نیتروژنی دارایپیوند استوارتر، مانند تریازین های متقارن، به رقابت بپردازد. چگونگی تاثیر نیتروژن افزوده بهخاک با نوع و مقدار آن تغییر می کند. نیتروژن آلی موجود در کود حیوانی، معدنی شدن آترازین را افزایش می دهد، اما نیتروژن معدنی تجزیه علف کش را به تعویق می اندازد (۴).