سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

سید احمد کلانتر احمدی – کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول

چکیده:

به منظور بررسی و تعیین میزان حساسیت ژنوتیپ های کلزا نسبت به تنش گرما آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید . بدین منظور دو تاریخ کاشت (دهم آبان و دهم آذر ) به عنوان عامل اصلی و هفت ژنوتیپ (،Hyol a308 ،Hyola60 ، RGS003 ،Hyola420 ،Hyola401 ،Hyola330 و Option500) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند . به منظور برخورد مراحل فنولوژیک پس از گلدهی با گرما، تاریخ کاشت دهم آبان (شرایط مطلوب) و تاریخ کاشت دهم آذر (شرایط تنش گرما) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که در هر دو شرایط مطلوب و تنش گرما بیشترین عملکرد دانه به هیبریدهای Hyola420 و Hyola401 اختصاص داشت . میانگین عملکرد دانه در شرایط تنش گرما نسبت به شرایط مطلوب به میزان ۳۰ درصد کاهش یافت. براساس شاخص های STI ،( تحمل به تنش ) ، MP (بهره وری متوسط) و GMP (میانگین هندسی بهره وری)، هیبرید Hyola420 متحمل ترین ژنوتیپ نسبت به تنش گرمای ناشی از تاخیر در تاریخ کاشت بود . دو ژنوتیپ آزاد گرده افشان Option500 و RGS003 کمترین مقادیر MP ،STI و GMP را داشتند و به عبارت دیگر جز ژنوتیپ های غیر متحمل نسبت به تنش گرما بودند. وجود همبستگی مثبت و معنی دار بین عملکرد دانه در شرایط مطلوب و واجد تنش با شاخص های MP ،STI و GMP حاکی از آن است که این شاخص ها از توانایی تشخیص و تعیین ژنوتیپ هایی که در هر دو محیط (مطلوب و تنش) دارای عملکرد بالایی هستند برخوردارند و لذا می توان شاخص های مذکور را به عنوان بهترین شاخص های ارزیابی تحمل به تنش معرفی نمود . بر اساس شاخص های MP ،STI و GMP ژنوتیپ Hyola420 به عنوان متحمل ترین ژنوتیپ انتخاب گردید . ژنوتیپ های Hyola401 و Hyola308 به ترتیب رتبه های دوم و سوم را به خود اختصاص دادند.