سال انتشار: ۱۳۸۲

محل انتشار: سومین همایش آبخوانداری

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

ابوالقاسم دادرسی سبزوار – کارشناس ارشد آبخیزداری و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور

چکیده:

نیاز روز افزون بشر به مواد غذایی از یک طرف و اکثر تغییرات طبیعی اکولوژیکی، توام با بهره برداری غیر اصولی از منابع خدادادی از طرف دیگر، تخریب محیط زیست، توسعه مناطع بیابانی و بروز سیلابهای مخرب را باعث گشته است. پروژه های پخش سیلاب با اهداف مختلفی همچون افزایش آبهای زیر زمینی، افزایش رطوبت خاک در محدوه توسعه ریشه، کنترل و بهره وری از سیلاب و افزایش حاصلخیزی خاک اجرا می گردند.
داشتن خاکی حاصلخیز و غنی از املاح و میکروارگانیسمهای مناسب گیاهی، پتانسیل رشد و نمو گیاهان زراعی ومرتعی را بالا برده و دستیابی به آن می تواند به عنوان راهکاری مناسب جهت مقابله و کاهش تنش های حاصل ازخشکسالی به شمار اید.
در این مقاله طرح پخش سیلاب بر ابخوان شهرستان سبزوار مورد بررسی قرار گرفته و تغییرات کمی و کیفی خصوصیات خاک در منطقه، متاثر از عملیات پخش سیلاب ، با استفاده از بررسی های میدانی و آزمایشگاهی ارزیابی شده است. بدین منظور قطعات ۶، ۱۲ و ۲۱ از منطقه اجرای طرح انتخاب و در هر قطعه دو پروفیل به عمق یک متر برای دو حالت سیل گرفته وسیل نگرفته حفر گردید، سپس تعداد ۱۸ نمونه خاک مخلوط، هر کدام به وزن تقریبی ۲کیلوگرم از پروفیلهای حفر شده در عرصه، مربوط به اعماق مختلف خاک، برداشت، و جهت بررسی تغییرات پارامترهای مورد نیاز، به آزمایشگاه آب و خاک ارسال و موردآنالیز قرار گرتف.
نتایج حاصله نشان می دهند که مواد معلق به جا مانده از سیل، دارای خصوصیات و ویژگیهای متفاوتی با خاک طبیعی (سیل نگرفته) می باشد که این تفاوت سبب بهبود کیفیت عناصر غذایی، افزایش سیلت، افزایش رس و کاهش شن در خاک منطقه گردیده است. استنتاج نهایی اینکه، اجرای طرح آبخوانداری در شهرستان سبزوار، بهبود خصوصیات خاک درجهت توسعه کشاورزی و منابع طبیعی را در منطقهنشان میدهد و خواهند توانست اثرات منفی حاصل از بروز سیل و تنش های ایجاد شده بر کشاورزی، منابع طبیعی و منابع آب، دراثر خشکسالی بر منطقه را کاهش دهد.