سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: سومین همایش ملی مرتع و مرتع داری ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

جمشید خطیرنامنی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان و مؤسسه تحقیقات و جنگل ها و مراتع
مرتضی اکبرزاده – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان و مؤسسه تحقیقات و جنگل ها و مراتع

چکیده:

مراتع شمال گمیشان در شمال غرب استان گلستان و در شرق دریاچه خزر در نوار مرزی کشور ترکمنستان واقع گردیده است. تیپ اراضی جزء تیپ دشت های رسوبی و ساحلی با شیب ۱-۰ درصد و ارتفاع از سطح دریای آزاد از ۱۰- تا ۲۶- متغیر است. پوشش گیاهی مراتع منطقه یکنواخت و Halocnemum strobilaceum گونه غالب تیپ گیاهی را تشکیل می دهد. خاک منطقه جزء خاک های شور و قلیائی و بر اساس آزمایشگاهی اسیدیته خاک (Ph) بین ۸ تا ۸/۶ و بافت خاک نیز سیلت لوم تا سیلت رس لوم می باشد. به منظور مشخص کردن روند اصلاح و یا سیر قهقرائی و تخریب پوشش گیاهی در طول زمان مطالعه تغییرات پوشش گیاهی تحت شرایط چرا و عدم چرای دام در ۵ سال انجام گرفت. در این بررسی تغییرات پوشش گیاهی در داخل و خارج قرق در واحدهای نمونه انجام گرفت. هر واحد نمونه شامل دو ترانسکت موازی توام با ۲۰ کوآدرات می باشد. در داخل هر کوآدرات درصد پوشش تاجی هر یک از گونه ها برآورد و تراکم، زادآوری و درصدهای پوشش های سنگ و سنگریزه، لاشبرگ و خاک لخت نیز یادداشت گردید. تولید گیاهان نیز به روش قطع و توزین با استفاده از کوآدراتهای یک متر مربعی اندازه گیری شد. داده های حاصل نشان می دهد که از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ جمع کل پوشش تاجی در شرایط قرق بترتیب ۱۵/۷، ۳۳/۴، ۳/۸، ۹/۵، ۶/۴ درصد افزایش داشته است و افزایش میزان تولید نیز در طی همان سال ها بترتیب ۱۴۰، ۲۳۲/۲، ۱۵/۲، ۱۴/۸، ۶/۸ کیلوگرم در هر هکتار بوده است. در مجموع بعد از یک دوره چنج ساله کل پوشش تاجی در شرایط بدون چرا ۹۲/۵۲ درصد افزایش نشان می دهد که در مقایسه و به نسبت سهم گونه های خوشخوراک در کلاس I و II بیشتر از گونه های غیر خوشخوراک (کلاس III) بوده است.