سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: هشتمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

مجید شاه پسندزاده – دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده علوم، گروه زمین شن
مصطفی رقیمی – دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده علوم، گروه زمین شن
محمدزمان دماوندی – دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده علوم، گروه زمین شن

چکیده:

در حدود ۲۰درصد منابع تامین آب شرب گرگان از حوزه آبخیز زیارت به مساحتی حدود ۹۷۸۰ هکتار در جنوب شهر گرگان تامین می گردد. این حوزه با فرسایش پذیری و رسوب زایی سالانه ای به ترتیب حدود ۵۷۳۰۶/۹۵ و ۱۱۳۴۷/۶۶ متر مکعب (روش EPM) اثرات نامطلوبی را در سیستم تصفیه خانه آب شرب گرگان ایجاد نموده است. به منظور مقایسه حجم رسوبات ته نشین شده در سیستم تصفیه خانه گرگان در سال های سیلابی و غیر سیلابی، حجم این رسوبات در سال های ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ به ترتیب ۴۹۵۵ و ۲۹۳۴ متر مکعب به روش آزمایش جالر بر آورده شده است. این آزمایش بیانگر آن است که آب رودخانه ی زیارت علاوه بر رسوبات ومواد معلق دارای مواد کلوئیدی نیز بوده که به سادگی ته نشین نمی شوند. رسوبات ته نشین شده در حوضچه های تصفیه خانه مورد تجزیه شیمیایی و مطالعه کانی شناسی به روش شیمی مرطوب و XRD قرار گرفته است، به طوری که نتایج به دست امده حاکی از وجود کانی های رسی (اسکمتیت و ایلیت) ، کوارتز ، میکا و کلسیت است. میزان Al2O3 , SiO2 این رسوبات به ترتیب حدود ۴۴/۳۲ و ۱۷/۳۵ درصد است. وجود کانی های رسی اسمکتیت و ایلیت به همراه درصد بالای Al2o3 موید بالا بود مواد کلوئیدی موجود در آب رودخانه زیارت است. بر اساس استانداردهای موجود کیفی آب های آشامیدنی، شاخص کدورت به عنوان یکی از پارامترهای مهم فیبزیکی جهت استفاده از آب رودخانه زیارت قبل از ورود به تصفیه خانه گرگان بین ۱۸۵-۲۵۷۲ NTU اندازه گیری شد است. تغییرات شدید کدورن آب رودخانه زیارت به دلیل سیلابی بودن این رودحانه بوده، به طوری که در سال های ۱۳۷۸ کدورت آب افزایش بیشتری نسبت به سال های بعد نشان می دهد. با توجه به فرسایش پذیری و رسوب زایی حوزه آبخیز زیارت انجام عملیات آبخیزداری و ایجاد حوضچه های متعدد در مدخل ورودیرودخانه زیارت به تصفیه خانه آب شرب گرگان به منظور کاهش کدورت آب این رودخانه و در نتیجه صرفه جویی در مصرف مواد شیمیایی در تصفیه خانه پیشنهاد می شود.