سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

عزت اله اسفندیاری – استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات مجتمع آموزش عالی مراغه، دانشگاه تبریز
محمد رضا شکیبا – استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
سلطانعلی محبوب – استاد گروه تغذیه دانشکده بهداشت محیط و تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تبریز
هوشنگ آلیاری – استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

چکیده:

باتوجه به نقش گندم در امنیت غذایی مردم کشور و کاهش عملکرد آن در اثر تنش خشکی ، سه رقم گندم آذر ۲، الوند و زرین انتخاب و به روش هیدروپونیک پرورش داده شدند . پس از رسیدن گیاهچه ها به مرحله ۵-۴ برگی به مدت ۱۰ روز در پتانسیل های اسمزی شاهد ، ۴، ۸ و ۱۲ بار قرار گرفتند. از PEG8000 برای ایجاد پتانسیل های مورد نظر استفاده شد . بعد از س پری شدن زمان مذکور ، از گیاهچه ها نمونه های برگی تهیه و فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدان سوپراکسید دیسموتاز ، کاتالاز، اسکوربات پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز به همراه میزان پراکسیداسیون لیپیدی مورد ارزیابی قرار گرفتند . نتایج حاصل نشان داد افزایش شدت تنش اسمزی، افزایش میزان پراکسیداسیون لیپیدی را در پی دارد. بعلاوه فعالیت سوپراکسید دیسموتاز در تمامی ارقام بویژه در سطوح بالای تنش اسمزی کاهش نشان داد . ولی فعالیت گلوتاتیون ردوکتاز در هر سه رقم مورد بررسی با افزایش شدت تنش اسمزی طبق انتظار افزایش یافت. بطوریکه این آنزیم عامل محدودیت در فعالیت مکانیسم های دفاعی ارقام گندم در مقابله با تنش های محیطی نبود. فعالیت آنزیم اسکوربات پراکسیداز در ارقام الوند و آذر ۲ برخلاف رقم زرین در سطح ۱۲ بار نسبت به شاهد افزایش معنی داری (۵%>p) نشان داد . درحالیکه فعالیت کاتالاز در رقم آذر ۲ در تمامی سطوح یکسان ، در رقم زرین افزایش و در رقم الوند کاهش یافت . افت فعالیت آنزیمهای سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و اسکوربات پراکسیداز در ارقام الوند و زرین به دلیل عدم تعادل بین اجرای مکانیسم های دفاعی سبب عملکرد ضعیف آنها شده و با تجمع فرمهای فعال اکسیژن ، نقاط کلیدی متابولیسم و مکانیسم های دفاعی سلول مورد حمله قرار گرفته و این عوامل سبب می شود تا این ارقام نسبت به رقم آذر ۲ به تنش اسمزی حاصل از PEG8000 حساس تر باشد.