سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

سعداله منصوری – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج
ایمان طباطبایی – دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه زابل

چکیده:

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی ارقام کنجد تعداد ۲۷ ژنوتیپ داخلی و خارجی طی دو سال ۸۵-۱۳۸۴ موردآزمایش قرار گرفت . این آزمایش در قالب طرح بلوک ه ای تصادفی در ۴ تکرار درمزرعه شهرک نهال و بذر کرج انجام گرفت . صفات اندازه گیری شده شامل شروع گلدهی، رنگ گل، تعداد گل در محور، خاتمه گلدهی، تعداد ردیف در کپسول، تیپ کپسول، وضعیت کرک، ارتفاع بوته، ارتفاع کپسول اولیه، ارتفاع خوشه بندی، تاریخ رسیدگی، رنگ دانه، وزن هزار دانه و عملکرد اقتصادی بودند . نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف معنی داری بین ارقام در مورد اکثر صفات وجود دارد. عملکرد کل تک بوته بیشترین ضرایب همبستگی فنوتیپی معنی دار را به ترتیب با صفات تعداد کپسول در بوته (۰/۸۱۴) ، وزن شاخه اصلی (۰/۷۲۳)، و زن شاخه های فرعی (۰/۴۰۲)، طول شاخه زاینده (۰/۳۶۷)، تعداد شاخه (۰/۳۲۶) ، طول دوره گلدهی (۰/۳۰۶) و بیشترین ضرایب همبستگی منفی را به ترتیب با تعداد ردیف در کپسول (۰/۱۳۲-) ، درصد روغن (۰/۰۸۰-) داشت. به منظور بررسی میزان تنوع موجود درژنوتیپ های داخلی و خارجی، تجزیه کلاستر با استفاده از صفات مورفولوژیک و بر اساس فاصله اقلیدسی و به روش UPGMA انجام گرفت. بر این اساس ژنوتیپ ها به ۶ گروه تقسیم شدند. در این نوع کلاستر بندی دیده می شود بعضی از ژنوتیپ های ایرانی همیشه در گروه ارقام خارجی قرار می گیرند. این امر قرابت خویشاوندی ارقام داخلی را با ارقام خارجی نشان می دهد. در تجزیه عامل ها شش عامل مستقل از هم در مجموع ۸۱/۰۸۶ درصد از تغییرات را توجیه کردند . عامل مستقل اول ۲۵/۷۲۵ درصد از تغییرات، عامل مستقل دوم با توجیه ۱۱/۷۸۵ در صد از تغییرات را توجیه می کند . همچنین نتایج حاصل از تجزیه به عامل ها الگوی کلاستر بندی را در صفات تائید کرد و چهار عامل موثر در عملکرد را استخراج نمود.