سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

نسرین سیاری – کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی
بیژن قهرمانی – دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد
کامران داوری – استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده:

به منظور مطالعه و بررسی توزیع شوری و املاح در سیستم آبیاری قطر های زیرسطحی طرحی با استفاده از دو سطح عمق کارگذاری لول هها ( ۳۰ و ۶۰ سانتیمتر)، سه عمق نمون هبرداری۳۰-۰ و ۶۰-۳۰ و ۹۰-۶۰ سانتی متری و سه فاصله نمونه برداری ۰ و ۱ و ۲ متری از درخت) در مزرعه محمدآباد ساقی واقع در حومه شهرستان رفسنجان (از شهرهای استان کرمان) در سه تکرار انجام گردید. در این طرح تغییرات مکانی و زمانیPH و SAR و EC و کلر ویون هایی از قبیل کلسیم و منیزیم و سدیم خاک اطراف قطره چکان ها در مدت یک سال (از مرداد ماه ۱۳۸۳ تاخرداد ماه ۱۳۸۴ ) هر چهار ماه یکبار مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از اجرای طرح نشان داد که توزیع شوری و املاح خاک اطراف قطره چکان ها در طول فصل آبیاری بستگی به عمق کارگذاری لوله ها، شوری آب آبیاری، نوع خاک و زمان دارد. تغییرات زمانی هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک اطراف قطر هچکان ها در تیمار های مختلف نشان داد که مقدار این پارامتر در فصل پائیز در هر دو عمق کارگذاری بیشترین مقدار را به خود اختصاص می دهد. در صورتی که در فصل زمستان به دلیل آبشویی انجام شده، مقدار هدایت الکتریکی کمترین مقدار را داشت مطالعه تغییرات مکانی هدایت الکتریکی نشان داد که این پارامتر در عمق۳۰-۰ سانتیمتری بیشترین مقدار را دارا بود.مقادیرEC در عمق کارگذاری ۳۰ سانتیمتری بیشتر از عمق کارگذاری ۶۰ سانتیمتری بود. در مورد املاحی چون کلرسدیم، کلسیم و منیزیم نیز در اکثر موارد روندی مشابه هدایت الکتریکی داشتند. کمترین مقادیر مشاهده شده این املاح متعلق به فصل زمستان و بیشترین مقادیر آن ها مربوط به فصل پائیز بود. تغییرات این املاح با افزایش عمق و فاصله از مکان کارگذاری لوله ها در اکثر موارد روندی نزولی داشتند. مقادیر اندازه گیری شده درصد رطوبت وزنی بعد از آبیاری نشان داد که تلفات آب در اثر تبخیر در عمق کارگذاری ۳۰ سانتیمتری به دلیل نزدیکی بیشتر به سطح خاک بیشتر بود. میزان نوسان تغییر زمانی املاح خاک زیاد بود که می توان دلایل آن را سبک بودن بافت خاک و شوری اولیه خاک دانست. با توجه به نتایج، ما عمق کارگذاری ۶۰ سانتیمتری را به دلیل تجمع کمتر املاح و نگهداری رطوبت بیشتر پیشنهاد می کنیم.