سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: سومین کنگره بین المللی بهداشت، درمان و مدیریت بحران در حوادث غیرمترقبه

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

غلامرضا عسگری – دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
علی مهرابی – دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

چکیده:

از آنجای ی که اپیدمیولوژی به توزیع بیماری ها و حالات مختلف و عوامل تعیین کننده آن ها در جامعـه مـی پـردازد ، دیدگاهی کاملاً جامعه نگر داشته و در حیطه مطالعاتی خود همواره اجتماع را بر افراد ارجح می داند . از طرف دیگر در حـوادث غیر مترقبه روال طبیعی زندگی و جامعه به یکباره دگرگون شده و به جهـت از بـین رفـتن منـابع بهداشـت عمـومی همچـون سیستم آب و فاضلاب و سیستم ارائه دهنده خدمات بهداشتی، سلامتی جامعه در معرض تهدید جدی قـرار مـی گیـرد . بـدین لحاظ اپیدمیولوژی با رویکردی اجتماعی سعی دارد یک چهار چوب و روش علمی صحیح جهت حفظ بهداشت عمومی، تحقیـق در مورد منابع بالقوه خطر ( جهت اپیدمی ها و انتشار بیماری در جامعه ) و یک سیستم مراقبتی نظام مند بـرای جامعـه بحـرانزده ارایه نماید و ایـن چیـزی اسـت کـه امـروزه در مجـامع علمـی تحـت عنـوان اپیـدمیولوژی حـوادث و سـوانح Disaster Epidemiology. ( تعریف می شود . و با توجه به کاربردهای وسیع آن در مراقبت و پیشگیری از بیماری ها جـا دارد جایگـاه آن در مدیریت حوادث و سوانح کشور ما به خوبی تعریف و شناخته شود . نقش عمده اپیدمیولوژی در هنگام بروز حوادث و سـوانح پاسخ به این سؤال است که در هنگام بروز یک حادثه غیر مترقبه چه بیماری هایی و از چه طریقی در جامع گسترش پیدا مـی کند، راه های مقابله با آن ها چیست و چگونه می توان آن ها را کنترل کرد . اهداف : شناسایی مـشکلات مربـوط بـهبهداشـت جامعه در هنگام وقوع حوادث غیر مترقبه قبل از بحران ، درحین بحران و بعد از بحران تعیـین وسـعت و گـستردگی بیمـاری های موجود در جامعه بحران زده تعیین و شناخت بیماری های شایع و بومی منطقه که در شرایط بحرانی استعداد همه گیـری دارند، تعیین علل شیوع بیماری ها و ریسک فاکتورهای مربوطه ، تعیین اولویت های بهداشتی ، تعیین وسـعت و انـدازه آسـیب های وارده به سلامتی جامعه و ظرفیت جامعه جهت بازسازی ، پایش روند بهداشت جامعه، ارزشیابی برنامه های بهداشتی ارایـه شده به جامعه . موارد و روش ها : این مطالعه یک پژوهش مروری (review article) است که در سطح دانشگاه علوم پزشـکی اصفهان به انجام رسیده است . در این مطال عه مجموعه مقالاتی که در ارتباط با مدیریت بحران در حـوادث غیـر مترقبـه انتـشار یافته، مقالات مربوط به نیاز سنجی مدیران در حوادث غیر مترقبه و مقالات اوریجینـال و نیـز متـون مربـوط بـه اپیـدمیولوژی حوادث غیر مترقبه مورد بررسی قرار گرفته تا از این راهکار بتوان پروتکلی ک اربردی جهت مداخله، پژوهش و ارزشـیابی برنامـه های اجرایی در حوادث غیر مترقبه که منطبق با شرایط بهداشتی و اجتماعی کشور ما باشد ارائه نمود . یافته ها و نتـایج : برابـر نتایج به دست آمده از این مطالعه می توان کارایی اپیدمیولوژی حوادث غیر مترقبه را برای یک جامعه به شرح زیر عنوان نمـود : اقدامات قبل از وقوع بحران ( پیشگیری اولیه ) : شناسایی و اولویت بندی مناطق مستعد حوادث غیر مترقبه به ویـژه سـیل و و زلزله برآورد میزان آگاهی جامعه در خصوص حوادث غیر مترقبه برآورد منابع مـادی ، تجهیزاتـی و نیـروی انـسانی مـورد نیـاز مناطق مختلف کش ور . در هنگام وقوع بحران شناسایی بیماری های شایع در منطقه و تعیین میزان بروز و شیوع آنها . اقـدامات حین بحران ( پیشگیری ثانویه ) : ارزیابی سریع نیاز های بهداشتی جامعه بحران زده . برآورد اندازه جمعیت نیازمند به خـدمت و تعیین میزان خسارت وارده به سیستم بهداشتی . بررسی های جمعیتی برای تعیین وضعیت بهداشتی ( میزان های مرگ و میـر، میزانهای بروز و شیوع بیماری ها، تغذیه و ایمن سازی ) ، تحقیق در مورد طغیان های بیمـاری ) ) Outbreak و ارزیـابی پوشـش برنامه های بهداشتی مراقبت ) ) Surveillance از بهداشت عمومی و مدیریت سیستم اطلاعات . ارزشیابی برنامه های در دسـت اجرا – اقدامات پس از بحران ( پیشگیری ثالثیه ): تداوم برنامه های مربوط به مراقبت – بررسی میزان بروز آسیب هـای وارده بـه جامعه پس از وقوع بحران علی الخصوص بیماری های روانی مانند – PTSD اولیـت بنـدی نیازهـای بهداشـتی جامعـه بوسـیله شاخص های بهدا شتی – ارزشیابی برنامه های در دست اجرا – بحث و نتیجه گیری : نتایج این مطالعه نـشان داد بـه کـار گیـری علم اپیدمیولوژی در هنگام بروز حوادث غیر مترقبه بسیار کارساز بوده و با استفاده از متدولوژی ارائه شده در این علم می توان به نتایج ارزشمندی در زمینه های زیر دست یافت : ارائه شاخص های علمی درمورد عمق بحران، وضـعیت سـلامت و بهداشـت جامعه و اندازه گیری تکنیک ها . تصمیم گیری سریع در مورد نیازهای منطقه بحران زده به نیروی انسانی متخـصص بهداشـتی قبل از وقوع پیامدهای ثانوی و بعد از حادثه . شناخت و دسترسی به جمعیت آسیب دیده و جلـوگی ری از بـی نظمـی در ارایـه خدمات بهداشتی .