سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: همایش ملی قنات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

مراحم رحمتی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری تهران

چکیده:

در تعیین ظرفیت مفید داده های فضا تنوع در حق انتخاب بهره برداری از منابع آب مهمترین پارامتر تولید است به دیگر سخن در نظام های بهره برداری روش های استحصال آب از جایگاه بالایی برخوردار است از این رو تقاضای بازار مصرف آب بسیار بالا بوده و به همین دلیل ذخیره سازی و جمع آوری آب حائز اهمیت است جمع آوری آب برای مصارف خانگی، شرب، کشاورزی و سایر فعالیت های عمرانی یا صنعتی در ایران از سابقه طولانی برخوردار است به طوریکه استحصال آب به طرق آب انبار و قنات از شیوه های رایج این مرز و بوم بوده و در منابع مختلف استفاده این نوع روش ها به ایرانیان نسبت داده شده است. استحصال آب در عصر حاضر برای کشاورزی به ویژه آب باران و سیلاب در سراسر منطقه ایران مرکزی به شکل وسیع و متداولی وجود دارد که نمونه های بارز آن را می توان به شیوه های قنات ، خوشاب، بندسار، هوتک، سل، چاه و سایر روش های استحصال آب اشاره نمود این روش ها هم اکنون نیز در میان بهره برداران از مطلوبیت بالایی برخوردار است اما انچه مهم است جایگاه استحصال آب در قوانین منابع طبیعی است که لازم است به آن از بعد حقوقی، عرفی و حتی حقابه بری نگریسته شود. در این مقاله به جایگاه آب حاصل از سیلاب و رواناب ها پرداخته شده است این امر بر اساس قوانین موجود استنتاج می شود که رودخانه ها و نهرها را عموما با نظارت دولت قابل بهره برداری می داند و اولویت بهره برداری انرا به بومیان داده است در قوانین منابع طبیعی پیرامون شیوه های استفاده از سیلابها و انبارش آب باران را انفال عمومی دانشته شده و حکومت را مسئول حفظ و نظارت بر بهره برداری از آنها شناخه است لذا ضروری است که بتوان برای استحصال آب باران و سیلاب جایگاه قانونی متکی بر عرف و قوانین مدنی مدون ساخت و بر پایه آن فرهنگ بهره برداری از آب سیلاب و روان آبها را در بین بهره برداران گشترش داد.