سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: چهارمین کنگره علوم باغبانی

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

محمد علی عسکر زاده – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
براتعلی غلامی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
عبدالکریم نگاری – کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان

چکیده:

باریجه یکی از گیاه مهم صادراتی بوده که در صنایع داروسازی، عطر و ادکلن سازی و همچنیندر صنایع چسب و جواهر سازی کار برد فراوان دارد. تا کنون در استان خراسان، حدود ۲۷ رویشگاه باریجه شناسایی گردیده است. مساحت رویشگاهها حدود ۱۷۱۵۰۰ هکتار بوده و میزان بهره برداری صمغ از مراتع استان خراسان سالانهبه ۱۰۰ تن می رسد که درآمد ناخالص حاصله حدود مبلغیک میلیاردریال برآورد می گردد. دامنه ساز گاری باریجه بسیار بالا بوده، بطوریکه درمنطقه جنگل پسته شور لق سرخس در ارتفاع ۶۵۰متریو درارتفاعات شاسکوه منطقه قاین ودردامنهارتفاعی بین ۲۰۰۰ تا ۲۸۰۰ متر مشاهده گردید. این گیاه در شیب های شمالی، جنوبی، شرقی و غربی مشاهده میگردد. باریجه در خاکها ی نیمه عمیق، عمیق با بافت سبک دیده می شود. مطالعات اکولوژیکی نشان داد که بهترین رویشگاه گیاه در شیب های شمالی در ارتفاع ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ متربا خاک عمیق، زهکشی شده و آهکی با مواد آلی زیاد می باشد. شیب مناطق مورد بررسی بین ۳۰ درصد در منطقه گرو کلات و ۷۰ درصد در منطقه جوزک بجنورد بود. عمده ترینتیپ های گیاهی در مناطق تحت بررسیکه باریجه بعنوان یک گونه همراه خود نمایی می کند شامل: Artemesia aucheri, Agropyron spp., Artemisa kopetdaghensis, Festucaovina, Artemesia kopetdaghensis, Juniperus sp., Poa bulbosa, pestacia vera, Agropyron sppو گیاهان مجاورباریجه در رویشگاههای مختلف شامل زیره سیاه، ریواس، بنه، انجیر وحشی، شیرین بیان، خاکشیر, آنغوزه، ‌ارغوان، بومادران، افدرا، کلپوره، گل ماهور، علف چای، چای چوپان، دوای شیخ علی و آویشن برگ باریک می باشند.
پس از بررسی های مقدماتی در عرصه برای تعیین درجه حرارت مطلوب جوانه زنی,بذور جمع آوری شده در آزمایشگاه در درجه حرارت های۵, ۱۰, ۱۵, ۲۰ و ۲۵درجه سانتی گراد قرار داده شدند.در مدت ۳۵ روز ازروند جوانه زنی بذرها یادداشت برداری گردید. هیچیک از تیمارها جوانه نزدند. در ادامه بررسی های جوانه زنی، بذرها بعد از ۴۵-۵۰روز در درجه حرارت معمولی یخچال (۵-۴ درجه سانتیگراد) حدود ۵۰% جوانه زدند.برای کشت در مزرعه ۴ تیمار تاریخ کاشت (آذر, دی, بهمن, اسفند) در نظر گرفته شد و بذور در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سال زراعی (۸۱-۸۲) در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان در مشهد کشت گردیدند. آنا لیز واریانس تیمارهای تاریخ کاشت اختلاف بسیار معنی دار(در سطح ۱%)را نشان داد و مقایسه میانگین با استفاده از آزمون چند دامنه ای دانکن حاکی از آن بود که درصد سبز شدن و استقرار گیاه در تاریخ کاشت آذر ماه بیشتر از بقیه تاریخها بود.