سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

علی سلیمانی – محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان
محسن بنی اسدی – عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان

چکیده:

اصولاً برای استفاده منطقی و یا حفظ منابع خاک یک منطقه شناخت خصوصیات آنها ضروری می باشد . با انجام مطالعات خاکشناسی و ارزیابی منابع و قابلیت اراضی پتانسیل ها و و یژگی های اراضی مشخص شده و می توان برنامه ریزی درستی برای کاربری انجام داد . هلیل رود مهمتیرن رودخانه دائمی استان کرمان می باشد که عملیات حفاظت خاک و آبخیزداری در حوزه آبخیز آن برای سد جیرفت و کشاورزی منطقه بسیار مهم می باشد بنابراین شناخت خصوصیات خاکهای این محدود بسیار راهگشا و اصولی است .مطالعات خاکشناسی و ارزیابی که در ای ن محدوده انجام شده نشان می دهد که تیپهای اراضی کوهها ، تپه ها ؛ فلات ها و تراس های فوقانی ، دشت های دامنه ای دشتهای رسوبی رودخانه ای و واریزه ها و آبرفتهای بادبزنی شکل سنگریزه دار تفکیک شده است ، که البته عمده فیزیوگرافی مربوط به کوهها می باشد که دارای خاک کم عمق و خیلی کم عمق ، شیب تد و بسیار تند و فرسایش زیاد می باشند ، در این اراضی بایستی عملیات آبخیزداری و ح فاظت خاک انجام شود . در تپه ها و فلاتها نیز عملیات حفاظت خاک و جنگل کاری انجام و در برخی نقاط نیز قابلیت زراعت دیم و درختکاری وجود دارد . دشتهای دا منه ای و دشتهای رسوبی رودخانه ای که نسبتاً قابلیت کشاورزی داشته نیز بایستی در آنها عملیات حفاظت خاک را انجام داد . بنابراین از مطالعات ارزیابی می توان نتیجه گرفت که مهمترین برنامه ریزی برای حفظ منابع خاک و استفاده بهینه در شرایط موجود حفاظت خاک و انجام عمل یات آبخیزداری و جلوگیری از فرسایش خاک می باشد . بررسیهای خاکشناسی نشان می دهد که مهمترین افق مشخصه در دشتها و فلاتها افق کلسیک (افق تجمع آهک ) است همچنین در کوهها و تبه ها خصوصیات فیزیکی نامطلوب و افق مشخصه ای تشکیل نشده است . ولی به طور موضعی در برخی نقاط خصوصاً در فلاتها افق کمبیک نیز مشاهده می شود . همچنین بررسیها نشان می دهد بهره برداری غیراصولی در این اراضی (نظیر شخم در جهت شیب و چرای مفرط)باعث از بین رفتن منابع خاک می شود . نکته مهم و قابل توجه این حوزه آبخیز اقلیم آن می باشد ، با توجه به این که عمده م ناطق استان دارای رژیم رطوبتی اریدیک Aridic)و رژیم حرارتی ترمیکThermic)و هایپرترمیکHyperthermic)می باشد ، رژیم رطوبتی این محدودهXeric) و رژیم حرارتی آن مزیکMesic) است