سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی حبوبات

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

علی اکبر محمودی – عضو هیئت علمی (مربی پژوهش) مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
محمد خالد احمدی – محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان
محمدرضا شهاب – کارشناس موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور

چکیده:

این تحقیق به منظور بررسی و انتخاب لاین‌های دارای صفات زراعی مناسب، پر‌محصول و سازگار به شرایط دیم در سه منطقه شیروان (خراسان شمالی)، مراغه و کردستان اجرا گردید. هرآزمایش شامل ۳۵ لاین و یک شاهد محلی (در هر منطقه) بوده و به صورت خزانه مشاهده‌ای در دو تکرار کشت گردید. موارد ثبت شده عمدتاً شامل تاریخ سبز شدن، درصد پوشش، زمان گلدهی، ارتفاع بوته، تاریخ رسیدگی،و بیماریها بوده و پس از برداشت نیز عملکرد هر کرت و وزن صددانه اندازه‌گیری گردید. تجزیه آماری مربوطه با استفاده از برنامه‌های رایانه‌ای صورت گرفت. نتایج نشان داد که در ایستگاه مراغه از لحاظ کلیه صفات ثبت شده به استثناء صفت ارتفاع، اختلاف آماری قابل ملاحظه‌ای وجود نداشت.بیشترین میزان عملکرد دانه مربوط به لاین شماره ۳۳ ( FLIP82-150C ) با میانگین ۹۴۳ کیلوگرم در هکتار و کمترین میزان عملکرد دانه مربوط به لاین شماره ۲ FLIP 97-118C)) با میانگین ۲۷۳ کیلوگرم در هکتار بود. در ایستگاه شیروان بین لاین‌ها از لحاظ کلیه صفات مورد آزمایش به استثناء صفت ارتفاع بوته، اختلاف آماری معنی‌دار در سطح یک درصد وجود داشت. بیشترین میزان عملکرد دانه مربوط به لاین شماره ۱۰ (FLIP 98-91C) با میانگین ۷۸۷ کیلوگرم در هکتار بود. میانگین عملکرد دانه رقم شاهد محلی نیز ۴۹۵ کیلوگرم در هکتار بود. در ایستگاه سارال کردستان، بین لاین‌ها از لحاظ کلیه صفات مورد مطالعه اختلاف آماری بسیار معنی‌دار (در سطح یک درصد) وجود داشت. میانگین عملکرد رقم شاهد محلی ۶۰۰ کیلوگرم در هکتار و بیشترین و کمترین میزان میانگین عملکرد به ترتیب مربوط به لاین FLIP 00-17C با ۶۱۰ کیلوگرم در هکتار و لاین FLIP 97-219C با ۲۶۹ کیلوگرم در هکتار بود. بین میانگین ژنوتیپ‌ها در سه منطقه، در مورد کلیه صفات ثبت شده اختلاف آماری قابل ملاحظه‌ای در سطح یک درصد وجود دارد. در بررسی میانگین عملکرد لاین‌ها در سه منطقه،لاین شماره ۱۱ (FLIP98-106C ) با میانگین عملکرد ۶۷۲و لاین شماره ۱۹ (FLIP 00-24C ) با میانگین ۶۷۱ کیلوگرم در هکتار درکلاس Aقرار گرفتند. کمترین میانگین عملکرد نیز مربوط به لاین شماره ۱ ( FLIP 97-116C ) به مقدار ۲۶۲ کیلوگرم در هکتار بود. اما در بررسی اثرات متقابل، با توجه به وجود معنی‌داری زیاد ( در سطح ۱%) اثر متقابل ژنوتیپ و مکان روند برتری لاین‌ها در مناطق مختلف یکسان نبوده و بیشترین میزان عملکرد دانه، مربوط به لاین شماره ۳۳ در مراغه با میانگین عملکرد ۹۴۳/۵ کیلوگرم در هکتار بوده است. پس از آن نیز لاین‌های ۷ و ۱۹ با میانگین ۸۳۵ کییلوگرم در هکتار دارای بیشترین میزان عملکرد بودند. در حالی‌که در ایستگاه‌های شیروان و کردستان به ترتیب لاین‌های ۱۰ و ۱۶ برتر بودند.