سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: کنفرانس بین المللی قنات

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

حسین زراعتکار – کارشناس آب زیر زمینی شرکت سهامی آب منطقه ای کرمان – معاونت مطالعات پای

چکیده:

محدوده مطالعاتی کرمان یکی از محدوده های حوزه آبریز کویر درانجیر است. وسعت این محدوده مطالعاتی ۵۴۴۸ کیلومتر مربع است که ۲۷۱۶ کیلومتر مربع آن را دشت تشکل میدهد. متوسط بارندگی آن ۱۴۵ میلیمتر ، حداکثر درجه حرارت ۴۳ درجه سانتیگراد و حداقل ۲۵ درجه زیر صفر می باشد.
طبق آخرین آماربرداری انجام گرفته در سال ۱۳۷۶ تعداد ۹۸۷حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق در این دشت وجود داردکه در طول سال ابی ۹۲۶ میلیون متر مکعب از آب زیر زمینی را تخلیه مینماید. همچنین طیق آمار سال ۱۳۷۶ تعداد ۲۹ رشته قنات در دشت کرمان بوده که میزان برداشت سالانه آنها ۵۸/۰۴ میلیون متر مکعب بوده است. بر اساس گزارشات موجود تا قبل از سال ۱۳۳۰ رژیم بهره برداری از ابهای زیر زمین یعمدتا مربوط به قنوات و چاههای نیمه عمیق بوده است پس از سال مذکور حفر چاه های عمیق در دشت کرمان شروع شد. پس از آن به تدریجبر تعداد چاههای منطقه افزوده شده تا اینکه در سال ۱۳۳۰ رژیم بهره بردرای از آبهای زیر زمینی عمدتامربوط به قنوات و چاههایی نیمه عمیق بوده است. پس از سال مذکور حفرچاههای عمیق در دشت کرمان شروع شد. پس از آن بتدریجبر تعداد چاههای منطقه افزوده شده تا اینکه در سال ۱۳۴۸ تعداد چاهها به رقم ۲۰۰ حلقه رسید. روند افزایش تعداد چاهها باز هم ادامه یافت تا اینکه طبق آخرین آماربرداری تعداد چاهها به عدد ۹۸۷ حلقه رسید. افزایش تعدادچاهها باعث افزایش برداشت از ابهای زیر زمینی گردید که منجر به افت سطح آب زیر زمینی در دشت شد. طبق گزارشات موجود از سال ۱۳۴۳ اولین آثار افت آب در دشت کرمانمشاهده گردید. با توجه به محاسبات انجام گرفته از سال ۱۳۴۳ تا سال ۱۳۸۳ حدود ۳۰ متر سطح آب دشت کرمان پایین تر رفته است. پایین رفتن سطح آب در طول ۴۰ سال گذشته باعث نابودی اکثریت قنوات داخل دشت گردید. همچنین چاههای عمیق نیز بتدریج عمیق تر گردیدند. به عبارت دیگر در حالی که قبل از سال ۱۳۳۰ هیچگونه چاه عمیقی در دشت کرمان وجود نداشت. امروزه کلیه چاههای نیمه عمیق نیز از بین رفته اند و جای آنها را چاههای عمیق گرفته است با پایین رفتن سطح آب مشکلات دیگری نیزز بتدریج ظاهر گردیده که می توان به وقوع پدیده نشست زمین و نامناسب شدن کیفیت منابع آب اشاره نمود.