سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دوازدهمین کنفرانس ژئوفیزیک

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

فرهنگ احمدی گیوی – موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
محمد میرزایی – موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
مجید آزادی – سازمان هواشناسی کشور

چکیده:

در این مطالعه پدیدة جبهه زایی سطوح میانی و زبرین برای سه سامانه چرخندی که خاورمیانه و ایران را تحت تأثیر قرار داده اند، بررسی شده است. برای این کار، مدل میان مقیاس MM5 برای هر سه سامانه اجرا شده و با استفاده از دادهای خروجی مدل، شامل میدانهای دما و باد، هر یک از جملات بردار جبهه زایی برای نقاط شبکه ای در سطوح فشاری مختلف محاسبه گردید. بردار جبهه زایی دارای دو مؤلفة مماسی (چرخشی) و عمودی (نرده ای) است که مؤلفة چرخشی شامل جملات تغییر شکل، تاوایی و کج شدگی است و مؤلفة نرده ای نیز شامل جملات تغییرشکل، واگرایی و کج شدگی می باشد. در این مقاله فقط نقشه های مربوط به سطح ٥٠٠ هکتوپاسکال همراه با برخی از نتایج سطح مقطع های تهیه شده از کمیتها ارائه شده است. نتایج تغییرات مؤلفة نرده ای بردار جبهه زایی نشان می دهد که در شروع فرآیند جبهه زایی، مقدار جمله واگرایی کوچک و علامت آن منفی است که سبب جبهه زدایی می شود. از سوی دیگر، جمله تغییر شکل نیز در ضلع استوا سوی جبهه دارای علامت منفی است که در ادامه تحول جبهه، هر دو جملة واگرایی و تغییر شکل در ضلع قطب سوی جبهه با علامت منفی نمایان می شوند. همچنین جمله کج شدگی در تمام مراحل تحول جبهه نقش غالب و مثبت ایفا می کند که علت آن حرکتهای نزولی (صعودی) هوا در ناحیة گرم (سرد) جبهه و تقویت چرخش های آزمینگرد می باشد. به علاوه، جمله تاوایی مؤلفة چرخشی جبهه زایی، دارای بیشترین مقدار با علامت مثبت است که سبب چرخش چرخندی خطوط هم دمای پتانسیلی نسبت به پربندهای ارتفاع شده و فرارفت سرد را ایجاد می کند