سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: سومین همایش ملی مرتع و مرتع داری ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

آرش مهدوی – کارشناس ارشد مرتعداری، دفتر فنی مرتع، اداره کل منابع طبیعی فارس
عبدالرضا منصوری – کارشناس ارشد بیابان زدایی، معاون فنی اداره کل منابع طبیعی فارس
مسعود نصری – دانشجوی دکتری آبخیزداری، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اردستان

چکیده:

مراتع کشور یکی از منابع پایه تولید محسوب می گردد که حفظ، احیاء و توسعه آن علاوه بر اینکه تولید پایدار و مستمر را به دنبال دارد می تواند بخش مهمی از علوفه مورد نیاز دام را تأمین نموده و نقش اساسی در حفظ آب و خاک و پایداری اکوسیستم داشته باشد. برداشت بیش از حد مجاز که ناشی از افزایش تعداد دام و جمعیت بهره بردار و … می باشند، باعث کاهش پوشش گیاهی و نهایتاً کاهش تولید علوفه شده است. تعادل دام و مرتع در سال های قبل از ملی شدن جنگل ها و مراتع کشور به صورت جمالی و در سال های بعد از ۱۳۴۱ بصورت روشنتر مطرح گردید. طرح ملی تعادل دام و مرتع بر اساس وظیفه تعیین شده در ماده ۱۰۴ قانون برنامه سوم توسعه اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با همکار ۱۳ واحد مسئول وذیربط در وزارت جهاد کشاورزی تدوین گردیده است. این طرح از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ مراحل مطالعه و بررسی را پشت سر گذاشته و در سال ۱۳۸۱ عملیات اجرایی آن در کشور و متعاقباً در استان فارس شروع گردید (اولین سال اجرا)، از اهداف اولیه و اصلی این طرح، یافتن شیوه های مناسب معیشتی برای مرتعداران می باشد. به نحوی که با جایگزینی این راهکارها در اقتصاد هر خانوار در راستای تغییر شیوه معیشت نسبت به بهره برداری مطلوب از مراتع اقدام نمایند. همچنین بالا بردن فرهنگ عمومی مشارکت مردمی و همکاری تمام واحدهای مرتبط از جمله اهداف اصلی این طرح می باشد. حال با گذشت دو سال از اجرای طرح ملی تعادل دام و مرتع در استان فارس و همچنین اهمیت و حساسیت این طرح ملی، بر آن شدیم که مشکلات و کاستی های این طرح از دید کارشناسان خبره و با تجربه واحدهای مختلف به روش پرسشنامه ای مطالعه کنیم. فرم های تهیه شده بین کارشناسان ۱۳ واحد دخیل در طرح در مرکز استان و ۱۷ شهرستان استان توزیع و سپس گردآوری گردید. با توجه به اطلاعات بدست آمده به روش های آماری توسط نرم افزار SPSS ارتباط بین متغیرهای مختلف بررسی گردیده و عوامل بازدارنده در طرح مشخص شدند.