سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

حمیدرضا پیروان – استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
صدرالدین امینی – دانشیاردانشگاه تربیت معلم

چکیده:

در منطقه مورد مطالعه در شمال زنجان و در محدوده ای به مختصات ‘ ۴۸º ۲۰ تا ‘ ۴۹º ۳۰ طول شرقی و۳۶ º ۰۰’ تا ۳۷ º ۳۰’عرض شمالی واقع شده و گستره ای به وسعت ۲۰۰۰۰ . کیلومتر مربع را در بر می گیرددراین منطقه زون های آلتراسیون : یوزباشی چای، زاجکان علیا و سفلی، نیکوئیه، تاکند، نهران، سیردان و زاجکندی رخنمون وسیع دارند . سنگ های ولکانیک و آذر آواری ائوسن – الیگوسن گستره وسیعی را در منطقه مورد مطالعه پوشانده است که تحت تزریق توده های نفوذی به شدت دگرسان شده اند . جهت انجام رده بندی و مطالعاتژئوشیمیایی ، تعداد نمونه سنگ آذرین درونی ، ولکانیکی و سنگهای دگرسانی به روش شیمی مرطوب و ۸۰XRFمورد آنالیز قرار گرفته و ۱۲ فاکتور شیمیایی (درصد K 2 O, Na 2 O, SO 3 , MnO, P 2 O 5 , TiO 2 MgO ، L.O.I وCaO , Fe 2 O 3 , Al 2 O 3 , SiO 2اندازه گیری شد . براساس تغییراتCaO ومجموعه آلکالی Na 2 O + K 2 O و آندریس سریستی (K2O/Na2O+K2O) واحدهای دگرسانی از واحدهای غیر دگرسانی تفکیک شدند . رفتار عناصر در محیط دگرسانی ، بر اساس دیاگرام های افزایش و کاهش مورد مطالعه قرار گرفتدر ایننمودار تغییرات رخداده در شرایط دگرسانی بر پایه تغییرات حجمی عناصر بررسی شد . این تغییرات از آن جهت حائز اهمیت است که به وسیله آن می توان نوع دگرسانی که در طی آن کانی سازی نیز انجام شده است را شناسایی نمود . دگرسانی پروپیلیتی از نظر تغییرات عناصر اصلی در منطقه مورد مطالعه با افزایش , Al 2 O 3 ، Fe2o3,MnO, MgO, CaO, Na 2 O, K 2 O, P 2 O 5 , L.O.I مشخص است . همچنین عموماً مقادیر SiO2، K2O درنمونه ها کاهش نشان داده است. دگرسانی آرژیلیک حد واسط با کاهش MgO, Mno, SiO2 , P2O5, K2O, Na2O , CaO2 و افزایش SO3, Fe2O21, Al2O3, L.O.I درمحیط مشخص می گردد. دگرسانی آرژیلیک پیشرفته با لیچینگ شدید کاتیون های آلکالن و کالکوآلکالن Na, K , Caو همچنینSi همراه بوده است . این دگرسانی با افزایش P 2 O 5 L.O.I ، SO 3 ،Al 2 O و کاهش Fe 2 O 3 , ،,MnO SiO2 , K2O, Na2O, cAo2, Mgo2 در محیط شناسایی شده است . در شرایطی که Al علاوه بر عناصر K, , Na ، Caو Mgشسته شده و از محیط خارج گردد، زون سیلیسی تشکیل شده است