سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

اکرم حلاج نیا – کارشناس ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی
غلامحسین حق نیا – عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
امیر فتوت – عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
رضا خراسانی – عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده:

استفاده از کودهای فسفاته به دلیل تثبیت فسفر در خاک پایین بودن راندمان جذب آن بوسیله گیاه همواره یکی از مسایل اساسی کشاورزی و تولید محصول بوده است . از این رو مطالعه فرآیندها و استفاده از روش های مکانیکی بجای روش های دینامیکی می تواند در جهت افزایش کارایی مصرف این نوع کودها راهگشا باشد . کاهش فراهمی فسفر در خاک تابع پیچیده ای از نوع و مقدار ترکیب های خاک بویژه مقدار و واکنش پذیری رس های سیلیکاتی، کربنات کلسیم، اکسیدهای آهن و آلومنیوم، مواد آلی، زمان و مقدار فسفر افزوده شده است (۳) اگر چه تثبیت فسفر در خاک های اسیدی و خنثی به نوع و مقدار کانی های رسی و حضور اکسیدهای آهن و آلومنیوم وابسته است، تثبیت این عنصر در خاک های آهکی و قلیایی زیر تأثیر مجموعه ای از واکنش های متفاوت می باشد .
گزارشات گوناگون ارائه شده گواه این مطلب است . قنبری و همکاران (۱۳۷۵) در مطالعة آزاد سازی فسفر در خاک های شدیدا آهکی بین مقدار فسفر رها شده با هیچ یک از ویژگیهای فیزیکی
و شیمیایی خاک رابطه معنی داری بدست نیاوردند . شهابی و ملکوتی (۱۳۷۵) بین نمایه فسفر قابل جذب با مقدار رس و ظرفیت تبادل کاتیونی در چند سطح کودی مورد آزمایش رابطة معنی داری پیدا کردند لیکن با مقدار کربنات کلسیم و مواد آلی رابطه ای نیافتند . برخی مطالعات دیگر نشان می دهد که جذب فسفر در خاکهای آهکی تابعی از مقدار کربنات کلسیم در خاک است ۳) ، ۴ و ).۸ اگر چه به نظر می رسد که اکسیدهای آهن و آلومنیوم در خاک های آهکی در تثبیت فسفر کمتر اهمیت داشته باشند , برخی پژوهش ها به نقش فعال و موثر اکسیدهای آهن و آلومنیوم در خاک های آهکی اشاره کردند (۵ و۸) در مطالعهصمدی و گیلکس (۱۹۹۹) بین Olsen-P و خواص مربوط به رس ( مقدار رس , آهن و آلومنیوم قابل استخراج با دی تیونات، آهن قابل استخراج با اگزالات آمونیوم و ظرفیت تبادل کاتیونی خاک ) در مورد ۱۴ خاک آهکی همبستگی منفی بدست آمد . لیکن در مورد کربنات کلسیم فعال این همبستگی مثبت بود . این پژوهش با هدف شناخت هرچه بیشتر روابط بین اجزای خاک و تاثیر آنها بر فراهمی فسفر و پایش تغییرات فسفر در خاک های آهکی انجام گرفت